 Lựa chọn của Mari Quyri
Dưới đây là đoạn trích từ quyển sách “Mari Quyri”. Đọc xong mọi người đừng hỏi em thêm nhé. So với Maria, em thấy mình còn giống học sinh mẫu giáo. Chỉ tự biết là em rất ngưỡng mộ tấm gương Maria. Ai đã từng được biết đến Maria thì sẽ biết quý trọng “những người sống và làm việc cho khoa học”. Albert Einsten đã nói: “Trong tất cả các nhân vật nổi tiếng, Mari Quyri là người duy nhất không bị vinh quang làm cho biến chất.”
Hi vọng đoạn trích này sẽ củng cố thêm niềm tin của mọi người vào khoa học và hạnh phúc.
“Quen biết Pie Quyri
Maria không chỉ khắc khổ học lý thuyết, cô còn làm thành thạo các thí nghiệm. Do đó giáo sư Lipman đã giao cho cô một số công tác nghiên cứu. Những nghiên cứu này tuy không có gì quan trọng đặc biệt, nhưng nó là dịp để Maria thể hiện sự nhạy cảm trong suy nghĩ và tính độc lập sáng tạo của mình. Phòng thí nghiệm vật lý của Đại học Soocbon là một căn phòng cao và rộng, bên ngoài trông lạ lùng vì có hai chiếc cầu thang xoáy ốc thông với một hành lang ở bên trong. Ở đây Maria được tha hồ thử sức mình. Khi hiệp hội Xúc tiến công nghiệp toàn quốc mời Maria nghiên cứu từ tính của các loại thép non, cô phải phân tích các loại quặng và thu thập mẫu các kim loại. Muốn thế phải có một số thiết bị khá phức tạp. Trong phòng thí nghiệm của giáo sư Lipman đã đầy máy móc, nên không thể chứa thêm các thiết bị mới cần cho Maria. Maria không biết làm thế nào, cô phải nhờ một bạn người Ba Lan giúp đỡ. Người này tìm đến nhờ Pie. May thay, Pie có một căn phòng làm việc riêng.
Một buổi tối đầu năm 1894, Pie và Maria đã gặp nhau trong căn phòng của người bạn Ba Lan nọ.
Pie Quyri là một nhà vật lý phi thường.
Ông sinh ngày 15 tháng 5 năm 1859 trong một gia đình bác sĩ ở phố Quyvie, Pari. Bố của Pie Quyri là người yêu thích nghiên cứu khoa học. Trong giáo dục con cái ông có quan điểm riêng. Đó là phương thức giáo dục tự do để phát huy cao độ sở trường của con cái. Pie Quyri 16 tuổi đã là kỹ thuật viên ngành vật lý, 18 tuổi tốt nghiệp đại học vật lý, 19 tuổi được nhận làm trợ lý cho giáo sư Đơdanh, Khoa Vật lý, Đại học Pari. Anh đã cùng với người anh của mình là Giăc nghiên cứu và cùng phát minh ra đồng hồ đo tĩnh điện Quyri, có thể đo chính xác các dòng điện rất nhỏ. Về sau anh độc lập nghiên cứu phát minh ra cân tiểu ly chính xác, gọi là “Cân tiểu ly Quyri”. Trong nghiên cứu từ tính anh cũng đạt được những thành quả rất quan trọng. Anh đã phát hiện ra định luật cơ bản: Tỷ lệ từ hóa của một chất tỉ lệ ngược với nhiệt độ tuyệt đối của nó. Định luật này được gọi là Định luật Quyri.
Pie Quyri toàn tâm toàn ý cống hiến cho nghiên cứu khoa học. Đã 35 tuổi nhưng anh vẫn chưa gặp được người con gái nào làm trái tim anh rung động. Anh ta thán: “Những phụ nữ tài năng quá ít!”.
Sau này Maria miêu tả lại lần đầu họ gặp nhau như sau:
“Khi tôi bước vào căn phòng, Pie Quyri đang đứng trước cửa sổ nhìn Mặt trời lặn. Tuy đã 35 tuổi nhưng trông anh còn rất trẻ, ánh mắt long lanh giàu biểu cảm, người cao dong dỏng, phong độ đường hoàng đã gây cho tôi một ấn tượng sâu sắc. Giọng nói hơi trầm và thận trọng, vẻ chất phác, nụ cười vừa nghiêm trang vừa sôi nổi của anh khiến cho người ta thấy tin cậy ngay”.
Những câu chuyện không đâu lúc đầu của hai người, chẳng bao lâu đã hòa quyện và ăn khớp với nhau. Pie bị giọng nói nhỏ nhẹ, thông minh của Maria cuốn hút, sự thanh lịch của cô làm anh say đắm. Sự chân thành không hề có tính xã giao của Pie làm Maria rung động.
Pie hỏi Maria: “Em sẽ ở lại Pháp mãi mãi chứ?”.
Một nét u buồn lướt qua trên gương mặt Maria, cô nói: “Không đâu! Mùa hè năm nay tốt nghiệp xong em sẽ trở về Vacsava. Sau này em sẽ dạy học ở Ba Lan, em muốn góp phần có ích nho nhỏ nào đó. Người Ba Lan không có quyền từ bỏ Tổ quốc của mình.”
Ngay lần gặp đó Pie đã bị Maria chinh phục. Anh đã yêu cô gái Ba Lan thông minh và khác thường này. Pie tìm cách gần gũi Maria. Mấy tháng trôi qua, cùng với sự tôn trọng, ngưỡng mộ và tin cậy lẫn nhau tăng lên, tình thân ái sâu sắc thêm thì mức độ thân mật cũng phát triển. Pie Quyri đã trở thành “tù binh” của cô Maria thông minh và ngộ nghĩnh. Anh ta phục tùng cô, nghe theo lời khuyên của cô. Dưới sự khích lệ của tình yêu, chẳng bao lâu Maria đã viết xong tác phẩm về từ tính và giao nộp luận văn tiến sĩ.
Bị thất bại của mối tình đầu ám ảnh, Maria cho rằng những cô gái không có của hồi môn đáng kể thì khó mà nhận được tình yêu đẹp đẽ của nam giới. Cho nên mấy năm ở Pari, Maria luôn sống cuộc sống khô khan, cách biệt với mọi người. Tình cảm thắm thiết đối với gia đình, xót thương đất nước bị áp bức, khát vọng theo đuổi kiến thức khoa học là toàn bộ tình cảm của Maria. Còn bây giờ sự giao tiếp với Pie đã khiến cô đổi khác, cô thoải mái và vui vẻ biết bao!
Một chiều hoàng hôn tháng 6, Pie Quyri đến thăm Maria. Pie nói: “Anh muốn em làm quen với bố mẹ anh”. Anh kể với Maria về bố mình: một ông già long trọng cao lớn, cặp mắt màu xanh sắc sảo, thông minh mà nhân từ. Anh lại kể về mẹ: bà có bệnh nhưng vẫn luôn luôn chăm lo việc nội trợ gia đình, dũng cảm và vui tính. Tiếp theo anh kể về cuộc sống thời thơ ấu đầy ắp kỉ niệm của mình. Anh đã cùng anh mình đi chơi khắp nơi trong những rừng cây mênh mông như thế nào…
Maria lắng nghe, kinh ngạc và thích thú vô cùng. Thật là sự trùng hợp thần kì! Cả hai nhà đều thông minh, cao thượng như nhau, đều tôn trọng văn hóa, yêu thích khoa học, yêu thích thiên nhiên, giữa bố mẹ và con cái đều đoàn kết thân ái giống như nhau…
Pie xin cưới Maria làm vợ.
Lấy chồng người Pháp nghĩa là vĩnh viễn rời bỏ gia đình mình, rời bỏ những hoạt động yêu nước, rời xa đất nước Ba Lan, theo Maria đó là một hành vi phản quốc đáng sợ. Nhưng cô không thể xa rời Pie, cũng như không thể từ bỏ Tổ quốc Ba Lan! Cuối cùng cô vẫn trở về Ba Lan.
Trong bức thư gửi cho Maria, Pie viết: “Nếu như chúng ta được sống thắm thiết bên nhau, đắm say vào ước mơ của em, giấc mơ mưu cầu hạnh phúc cho nhân loại cũng như giấc mơ khoa học của chúng ta sẽ chẳng càng trở nên tốt đẹp hơn sao?”…
Pie đeo đuổi Maria không mệt mỏi, anh quyết tâm giành bằng được cô gái Ba Lan – nhà vật lý này. Để cho giấc mơ yêu nước của Maria thành hiện thực, Pie sẵn sàng sang sống ở Ba Lan.
Maria do dự mãi nhưng cuối cùng cũng trở lại với Pie.
Ngày 26 tháng 7 năm 1895. Thời tiết rất đẹp. Hôm đó tiểu thư Maria Sklodopki đã trở thành Pie Quyri phu nhân.
Maria chải mái tóc vàng óng ả, mặt bộ đồ cô dâu mà bà mẹ của người anh rể Dluski may tặng, trông cô vô cùng xinh đẹp và sang trọng.
Khác với mọi người, lễ cưới của hai nhà khoa học không có nhẫn cưới, cũng không có tiệc rượu.
Pie đến ký túc xá đón Maria. Hôn lễ cử hành ở nhà bố mẹ Pie Quyri. Dưới ánh nắng rực rỡ, họ cầm tay nhau đi qua những căn nhà của trường Soocbon; khi qua cổng trường, Maria bỗng nắm chặt hơn cánh tay người bạn đời, trong mắt họ cùng ánh lên niềm vui hạnh phúc.”   |