Cùng với topic [Only registered and activated users can see links. ], tôi xin phép được giới thiệu bài viết của Giáo Sư Nguyễn Tiến Zũng. [Only registered and activated users can see links. ]Giáo Sư Nguyễn Tiến Zũng
Chuyện có thật: Một lần đã lâu, tôi được “làm nhân chứng” cho một cuộc cãi nhau giữa 2 đồng nghiệp Pháp: Một ông X chê vào mặt một ông Y là “đã 10 năm nay không có bài báo nào”, ông Y đáp lại là “viết còn cần được người khác đọc nữa!” (tiếng Pháp: il faut encore etre lu!). Hai ông đều có lý. Ông Y đúng là lúc đó đã hơn 10 năm không làm thêm nghiên cứu, sau khi đăng được 1 bài báo khá tốt được nhiều người trích dẫn, còn ông X thì thỉnh thoảng một hai năm có ra bài báo (cũng đăng tạp chí quốc tế) nhưng hầu như không được quan tâm. Có lẽ cuối cùng thì đóng góp của ông Y vẫn quan trọng hơn nhiều ông X (tuy đáng tiếc là ông Y dừng nghiên cứu hơi sớm). Những người chỉ đếm số bài báo có thể sẽ không nhận thấy điều đó.
Trong khoa học, cũng như trong nhiều ngành khác, chất lượng là quan trọng nhất, vì một công trình lớn có thể có giá trị gấp hàng trăm hay hàng nghìn những công trình ít ai quan tâm (tuy cũng có đăng báo quốc tế có trong danh sách ISI). Một nhà văn, chỉ cần 1 tác phẩm hay, là đủ trở thành nhà văn nổi tiếng mà hàng thế kỷ sau người ta còn biết đến, chứ có sản suất mỗi năm 2-3 tiểu thuyết 3 xu thì sau một thời gian sẽ rơi vào quên lãng ngay. Đối với khoa học cũng vậy, “100 con gà không bằng 1 con trâu”. Nếu các bạn SV hỏi tôi lời khuyên về nghiên cứu khoa học, thì tôi sẽ nói “luôn luôn hướng đến chất lượng, đừng quá bận tâm đến số lượng”, tuy rằng vẫn phải “đảm bảo số lượng tối thiểu” để chứng tỏ mình có làm việc (trong khi chưa có cái gì chất lượng lớn), khỏi bị thiệt thòi về quyền lợi.
Bài viết trên trang chủ.
thay đổi nội dung bởi: Whitebear., 07-09-2010 lúc 02:09 PM.
Tiêp cái post phía dưới, ở đây tôi muốn chia sẻ một số phương pháp mà tôi biết để “được đọc”, tức là để cho các công trình khoa học của mình được nhiều khác quan tâm tới. Trong các phương pháp mà tôi đề cập đến dưới đây, có cả những phương pháp “rất đàng hoàng”, những phương pháp “gây tranh cãi”, và những phương pháp “kiểu mafia” (bản thân tôi không dùng, nhưng biết có những người dùng).
- Hữu xạ tự nhiên hương. Kết quả tốt thì sẽ dễ được biết đến. Nếu mà làm ra kết quả “động trời”, thì thể nào cũng có nhiều người quan tâm tới, chẳng phải lo nữa. Những ai mà tự nhận mình là “thiên tài thế kỷ” này nọ nhưng bói cũng không ra người trích dẫn (hoặc có trích dẫn nhưng rất khiêm tốn) sau bao nhiêu năm, thì có thể xếp vào loại “vĩ cuồng” hay “hoang tưởng”. Ở Tây cũng có “vĩ cuồng” chứ không chỉ ở Ta. Càng cố gắng làm được kết quả chất lượng cao, thì tất nhiên triển vọng được nhiều người quan tâm trích dẫn sẽ càng lớn.
- Either lead, follow, or get out of the way. (Câu này của ông Turner sáng lập CNN thì phải ?). Trong khoa học, có nghĩa là phải tìm được vị trí của mình trong “guồng máy khoa học”, hoặc là leader, hoặc là follower, nếu không thì “get out”. Làm leader tất nhiên rất khó, phải có đủ trình độ, tầm nhìn, uy tín, khi đã là leader rồi thì “làm gì cũng có kẻ băt chước”, vấn đề “được đọc” không đặt ra nữa, mà vấn đề đăt ra ở mức đô khác. Từ cách đây 20 năm tôi đã nghe người ta nói kiểu “các nhà vật lý lý thuyết cứ buổi sáng tỉnh dây lại hỏi nhau xem Witten hôm nay mặc áo màu gì”. Tất nhiên, có thể không phải là leader lớn, mà là leader nhỏ, trong chuyên ngành hẹp nào đó, cũng OK, tức là cũng sẽ có một “toán quân” theo sau, và như thế tức là cũng có ảnh hưởng trong khoa học. Nếu chưa thể / không thể làm leader thì phải làm follower, tức là phải chọn leader(s) cho mình, làm theo (ít nhất) 1 nhóm nào đó, những cái mình làm ít ra phải được nhóm đó quan tâm, có ích cho ai đó trong nhóm. Một người có thể vưà là leader ở chỗ này, vừa là follower ở chỗ khác. Tình huống không nên rơi vào là “dở ông dở thằng” không phải leader cũng chẳng follower, không có ai theo mà cũng chẳng theo ai, “lập vương quốc riêng” nhưng vương quốc rỗng không có người bên trong. Đây là trường hợp cô lập, làm những cái khó có ai quan tâm. Nhiều người làm khoa học, không được trích dẫn, không phải vì không có đủ trình độ để có thể làm được những cái có người khác quan tâm, mà là vì ở thế cô lập theo kiểu này. Đặc biệt khi ở những nước như VN rất dễ bị rơi vào thế cô lập (nên phải thông cảm cho các đồng nghiệp trong nước, và tìm cách động viên & tạo điêu kiện cho họ ra khỏi thế cô lập)
- Tự quảng cáo (theo nghĩa tốt): phải chịu khó đi hội nghị, tiếp xúc với nhiều người, xin trình bày kết quả của mình, v.v. Nếu đã có tiếng thì người ta mời làm báo cáo ở hội nghị lớn, có điều kiện quảng cáo cho công việc của mình trước đám đông. Nếu không thì vẫn có thể làm poster,làm các “báo cáo xin” ở các seminar, v.v. Chịu khó đi báo cáo nhiều nơi, gửi bài vở đến quảng cáo cho các chuyên gia trong ngành, v.v., thì cuối cùng sẽ có nhiều người biết đến tên mình. Tất nhiên nếu mình báo cáo rởm rít thì tên mình sẽ được người ta biết đến ở dạng tên xấu, mất uy tín, nên phải chuẩn bị cận thận, học nói cho hay, và phải có “kết quả đáng nói” để nói.
- Không nản chí, nếu cái mình làm không được quan tâm. Nhiều khi là “may hơn khôn”. Những ai làm đề tài đang “sốt”, thì kết quả nhỏ có khi cũng được trích nhiều lần, nhưng ai làm những thứ cơ bản hơn, khó hơn nhưng đang không phải “mode” thì có khi đợi lâu mơi được người khác quan tâm đến. Nếu cái mình làm không được quan tâm đến, thì có hai khả năng: hoặc là mình làm cái rởm rít (nếu nhận ra như vậy, thì phải tìm cách thay đổi, tăng chất lượng), hoặc là mình làm vấn đề hay nhưng ít may mắn không rơi vào sự quan tâm người khác (nếu vậy phải đi quảng cáo, và không nản chí đi theo công việc của mình, vì những “giá trị thật” thì cuối cùng vẫn sẽ được biết đến). Ví dụ như ông Mendel làm ra lý thuyết di truyền học, trong suốt mấy chục năm không được quan tâm đến, nhưng về sau thì cả thế giới ghi nhận đóng góp. (Nhưng tất nhiên ông ta không vỗ ngực ta đây thiên tài thế kỷ, mà chỉ nghiên cứu một cách nghiêm túc và say mê cái mình thích).
- Đăng bài ở các tạp chí tốt nhất có thể. Những ai đã thành leader trong lĩnh vực nào đó rồi, thì đăng ở đâu cũng được, người ta vẫn tìm đọc, nhưng đối với các follower, thì việc đăng bài báo trong tạp chí uy tín cao, là một hình thức quảng cáo tốt cho mình. Có “kỳ thị chủng tộc”, thì cũng có “kỳ thị tạp chí”, đấy là tính cách con người. Tuy rằng giá trị bài báo không nằm ở chỗ tạp chí được đăng, hay giá trị con người không phụ thuộc nơi sinh ra, nhưng người ta cứ phán xét theo những “biểu hiện bên ngoài”. Bởi vậy, đặc biệt là các nhà khoa học trong nước, nên tìm cách đăng tạp chí nước ngoài có uy tín cao nếu muốn công việc của mình được thế giới quan tâm đến. Nếu “tư hài lòng” với các tạp chí dễ đăng, thì cũng sẽ khó được người khác quan tâm. Tất nhiên còn vấn đề có được đăng hay không. Bản thân các tạp chí nhiều khi cũng kỳ thị, chọn lựa bài để đăng không hoàn toàn khách quan. Cứ phải gửi bài mới biết được, và nếu bị từ chối thì không nản. Tất nhiên, trình bày phải sáng sủa, ngôn từ mạch lạc. Viết 1 bài báo bằng tiếng Anh, mà câu nào cũng sai ngữ pháp, thì chẳng nơi đâu muốn nhận đăng.
- Viết, viết nữa, viết mãi. Càng chịu khó viết nhiều, gửi đăng nhiều nơi, càng “to mồm”, thì càng dễ lọt vào mắt người khác, càng dễ được trích dẫn. Viết đi viết lại có thể là việc tốt, nếu như mỗi lần viết lại tốt hơn những lần viết trước, hoàn thiện hơn. Nghe nói ông Riesz trong toán làm như vậy: viết đi viết lại nhiều lần, hoàn thiện dần lý thuyết, và trở thành nổi tiếng. Nhưng cũng có nhiều người lạm dụng chuyện viêt đi viết lại này: 1 kết quả “chẻ ra làm 5″ viết thành 5 bài báo, xoay đi xoay lại thay đổi thứ tự các mục để đăng được thành nhiều bài ở nhiều nơi nhằm “tính điểm” cao, tuy số kết quả thực sự ít thôi. (Tôi viết các phương pháp kiểu này ra để tham khảo, chứ không phải là để khuyên mọi người nên làm vậy).
- Claim as much as you can. To mồm quảng cáo thì nhiều người biết đến mình. “Xí phần” chỗ này chỗ nọ thì người ta phải nhắc đến mình khi đụng vào chỗ đó, tuy rằng đóng góp của mình ở đó có thể là “tầm thường”. Tất nhiên, khi chưa làm được cái gì đó, mà lại “nhận vơ” là làm được nó rồi, thì có thể thành phản tác dụng, mất uy tín.
- Anh trích tôi thì tôi trích anh. Có những người “mặc cả nhau” về chuyện trích dẫn, hoặc là thỏa thuận ngầm, hoặc là chỉ thị người khác phải trích thế này thế nọ.
Còn vài cách nữa là:
- Viết review, bọn sinh viên và những người mới bắt đầu tìm hiểu về lĩnh vực nào cũng cần những bài kiểu này, các paper rất hay trích dẫn các bài review trong phần introduction.
- Công bố các công cụ nghiên cứu, mẫu dữ liệu, những người được thừa hưởng đương nhiên có nghĩa vụ trích dẫn lại. Ví dụ, trong CS, những lab mạnh thường được biết đến với những thư viện code/db nổi tiếng như KLT, face recognition của CMU,...
__________________ Stay hungry, never foolish - Hãy cứ khát khao, nhưng chớ dại khờ
Mình thấy cái kiểu này có vẻ như làm làm khoa học để được nổi tiếng ấy. Xong vỗ ngực tao viết được bao nhiêu bài, dự bao nhiêu hội thảo, bao nhiêu citation... Có cảm giác chả giống người thực sự đam mê khoa học
Các bạn nghiên cứu theo trường phái này rất dễ đi vào lối mòn & thường thì khó có tư duy nào mang tính đột phá (bởi áp lực được đọc nên thường viết ra những cái mà giới nghiên cứu tán thưởng). Trong khi đó, mình thấy thực tế đa phần các công trình khủng mang tính đột phá lúc mới viết ra hay bị ghẻ lạnh, chả coi ra gì
thay đổi nội dung bởi: LeFrigo, 07-08-2010 lúc 09:46 AM
Tiêp cái post phía dưới, ở đây tôi muốn chia sẻ một số phương pháp mà tôi biết để “được đọc”, tức là để cho các công trình khoa học của mình được nhiều khác quan tâm tới. Trong các phương pháp mà tôi đề cập đến dưới đây, có cả những phương pháp “rất đàng hoàng”, những phương pháp “gây tranh cãi”, và những phương pháp “kiểu mafia” (bản thân tôi không dùng, nhưng biết có những người dùng).
…
Làm gì cũng vậy cả thôi, cũng cần phải có cách để communicate với đồng nghiệp, làm cho họ biết đến các kết quả của mình. Trừ khi là "siêu sao" rồi thì không tính. Viết thế này:
Trích:
Các bạn nghiên cứu theo trường phái này rất dễ đi vào lối mòn & thường thì khó có tư duy nào mang tính đột phá (bởi áp lực được đọc nên thường viết ra những cái mà giới nghiên cứu tán thưởng). Trong khi đó, mình thấy thực tế đa phần các công trình khủng mang tính đột phá lúc mới viết ra hay bị ghẻ lạnh, chả coi ra gì
thì không hiểu LeFrigo đã đọc đoạn bên dưới này chưa?
Trích:
Không nản chí, nếu cái mình làm không được quan tâm. Nhiều khi là “may hơn khôn”. Những ai làm đề tài đang “sốt”, thì kết quả nhỏ có khi cũng được trích nhiều lần, nhưng ai làm những thứ cơ bản hơn, khó hơn nhưng đang không phải “mode” thì có khi đợi lâu mơi được người khác quan tâm đến. Nếu cái mình làm không được quan tâm đến, thì có hai khả năng: hoặc là mình làm cái rởm rít (nếu nhận ra như vậy, thì phải tìm cách thay đổi, tăng chất lượng), hoặc là mình làm vấn đề hay nhưng ít may mắn không rơi vào sự quan tâm người khác (nếu vậy phải đi quảng cáo, và không nản chí đi theo công việc của mình, vì những “giá trị thật” thì cuối cùng vẫn sẽ được biết đến). Ví dụ như ông Mendel làm ra lý thuyết di truyền học, trong suốt mấy chục năm không được quan tâm đến, nhưng về sau thì cả thế giới ghi nhận đóng góp. (Nhưng tất nhiên ông ta không vỗ ngực ta đây thiên tài thế kỷ, mà chỉ nghiên cứu một cách nghiêm túc và say mê cái mình thích).
__________________ Stay hungry, never foolish - Hãy cứ khát khao, nhưng chớ dại khờ
Thời tôi mới vào Graduate School take course in Noncommutative Geometry. Khi làm bài tập, mình viết rất linh tinh, làm hết được có 4/10
Thế là hôm đó khùng lên vào phòng của ông giáo đó, đầu tiên nói"Firstly, I don't care about grade, I want to know why you took grade from me?"
Tranh luận một lúc, ông GS nói:"I just want to train you how to write. In Mathematics, we are paid for the way we communicate, not for what we've done."
Làm sao để được "đọc" 
