Phản hồi của PhDvn.org về những quan điểm lệch chuẩn trên vietnamnet về bằng TS
Học vị tiến sĩ và những cách hiểu lệch chuẩn
Là một diễn đàn của những người đã, đang và sẽ làm Tiến Sĩ, PhDvn.org cho rằng cần phải lên tiếng trước những hiểu nhầm của một số tác giả về nghề nghiệp và công việc của những người làm khoa học, đặc biệt là của các nghiên cứu sinh (NCS) tiến sĩ (TS).
Làm TS nhàn nhã hay vất vả?
Trước hết, chúng tôi xin bác bỏ ý kiến trong [5] cho rằng “đại đa số những người đi làm bận rộn và mệt mỏi hơn những người làm Tiến Sĩ (TS)”. [/SIZE][/FONT] Tại các nước phát triển, TS cũng có tới năm bảy loại, nhưng nếu được đào tạo ở một trung tâm khoa học có chất lượng và nghiêm túc, tác giả hãy quên ngay đi giấc mơ "làm TS nhàn hơn là người đi làm".
Hầu hết người đi làm chỉ làm giờ hành chính, hưởng thụ cuộc sống và ít lo nghĩ trong khoảng thời gian còn lại. Các Nghiên Cứu Sinh (NCS) thường phải làm việc bất kể giờ giấc, kể cả thứ 7 và chủ nhật, về đến nhà vẫn phải nghĩ vể dự án mình đang làm, lo lắng khi thấy công việc không đạt kết quả như mình mong muốn, không thảnh thơi như người đi làm. Những áp lực vô hình như vậy nếu không là những người trong giới khoa học sẽ không thể hiểu được. Không phải ngẫu nhiên, ở các trung tâm khoa học có uy tín, tỷ lệ tự tử rất cao. Nếu ai đó google từ khóa Đại Học Cornell, một trong những đại học danh tiếng của Mỹ, có thể thấy ngay lập tức "6 người tự tử trong vòng 6 tháng". Dạo quanh các báo chí, có thể thấy ngay rất nhiều câu chuyện lột tả được áp lực của những người làm NCKH chúng tôi phải chịu, câu chuyện nữ TS bắn chết người là một ví dụ [1]. Có thể các NCS không phải đến chỗ làm hằng ngày, có thể ở nhà, không phải khuân vác nhưng công việc luôn đòi hỏi suy nghĩ liên tục. Để tốt nghiệp với cái bẳng TS, các NCS đều phải làm việc thâu đêm suốt sáng, vài ngày liên tục ở trên văn phòng không về nhà là việc rất bình thường. Khoa toán của Đại học California, Berkeley vào ban đêm vẫn có rất nhiều NCS/GS đi lại nhộn nhịp thảo luận và thậm chí chúng tôi còn có các seminar sinh viên được mở lúc nửa đêm và kết thúc lúc 1 h sáng! Khi thực hiện thí nghiệm, chúng tôi cũng phải túc trực bên cạnh, máy chưa nghỉ thì người chưa được đi ngủ, có khi phải đến vài ngày. Chúng tôi vẫn gọi đùa nhau, mình đang sống kiếp sống Culi Khoa Học. Giáo Sư Ngô Bảo Châu, khi làm TS tại Pháp cũng đã khẳng định:"Giai đoạn làm NCS là giai đoạn vất vả nhất trong cuộc đời làm nghiên cứu của tôi".
Trước ý kiến của anh Hà BC, cho rằng làm TS rất nhàn nhã hơn cả một công chức bình thường [5], chúng tôi xin phép bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với anh, cũng như xin hỏi anh làm TS ở trường nào, ngành gì, mà có thể làm TS một cách đơn giản như vậy. Diễn đàn PhDvn có rất nhiều thành viên làm nghiên cứu tại những trường đại học nổi tiếng thế giới như Harvard, MIT, Berkeley, Stanford, Chicago, Wisconsin, CMU, UCLA, Paris X, Tokyo.. và bề dày thành tích không phải là mỏng, nhưng chưa từng có ai dám tuyên bố như tác giả!
Học vị TS chân chính không giống như một nghề
Chúng tôi không đồng tình với ý kiến coi TS như là một nghề, vì như vậy sẽ không phản ánh được đầy đủ và rõ ràng khái niệm này, mà bản thân TS hiển nhiên là một thước đo trình độ, được gọi là “ học vị” rồi. Vì vậy, nếu coi TS là một nghề, thì nghề đó là nghề gì, thuộc phân loại nào? Ví dụ, với những người theo ngành nghề đã được xã hội công nhận như Bác sĩ, luật sư,... nếu họ sắp có học vị TS trong lĩnh vực của họ thì gọi nghề nghiệp của họ là gì?
Học vị TS chứng minh năng lực làm nghiên cứu độc lập chứ không phải là năng lực kiếm tiền, vì vậy không thể sử dụng tiêu chuẩn "khả năng kiếm cơm" để đánh giá. Ở Mỹ (và cả ở châu Âu như trong [5]), thu nhập của một NCS thấp hơn của một người lao động tay chân và cường độ lao động cao hơn rất nhiều. Lương một NCS một năm khoảng 17.000-20.000$, bảo vệ xong rồi tiếp tục làm Postdoc (nghiên cứu sau TS) sẽ có thu nhập khởi điểm là 45-50.000$, các nhà Khoa học hàng đầu thế giới (được giải Fields/Nobel) thì được trả lương với mức 150.000-200.000$ một năm. Trong khi đó, nhân viên dọn dẹp trong các trường ĐH có thu nhập một năm hơn 35,000$. Các công ty tài chính vẫn về các trường ĐH nổi tiếng đăng thông báo [2] tuyển TS toán làm phân tích tài chính, với mức lương 100.000-400.000$. Tất cả những TS này khi chuyển sang làm cho các lãnh vực khác (ở đây là ngân hàng) đều khẳng định họ được đánh giá rất cao, được trả lương hơn rất nhiều khi họ làm KH thuần túy, dù yêu cầu về trí tuệ/áp lực trong công việc thấp hơn rất nhiều lần so với khi làm NCS, dù tại thời điểm được nhận họ đều hoàn toàn chưa biết gì về tài chính, kinh tế. Điều đó có nghĩa, những tố chất về trí tuệ, khả năng làm việc dưới áp lực, sự sáng tạo của những người đã có bằng TS được thui rèn qua nhiều năm mới chính là những thứ được đánh giá cao. Hàng năm, những cựu nghiên cứu sinh này vẫn quay về khoa thay mặt cho các công ty nói chuyện nhằm "dụ dỗ" chúng tôi, với lý lẽ cùng một trí tuệ và công sức lao động, một TS có thể kiếm được nhiều tiền hơn rất nhiều.
Trước ý kiến cho rằng "đa số người Việt Nam làm TS tại Pháp là vì cái bằng chứ chả phải vì sự nghiệp "kinh bang tế thế" gì cả", tôi xin phép được hỏi anh Hà dựa trên lập luận nào, chứng cớ nào? Nếu như chỉ coi có bằng TS là một cái nghề kiếm tiền, chỉ là vì cái bằng, chúng tôi thừa đủ thông minh để trở thành kẻ đảo ngũ chứ không kiên trì với phòng thí nghiệm và thư viện như thế này.
Năng lực và tố chất của TS Một hiểu nhầm nghiêm trọng, đó là phán xét và so sánh người làm TS với những nghề có lao động đầu óc khác như kĩ sư IT, chuyên viên ngân hàng... dựa vào "tầm nhìn rộng". Tiêu chuẩn đánh giá luận án TS phải chứng tỏ độ sâu, chuyên biệt trong một lãnh vực rất hẹp và sự sáng tạo chứ không phải ở độ rộng, dù chúng tôi vẫn phải bảo đảm sự am hiểu trong nhiều lãnh vực trước khi thi chất lượng nghiên cứu sinh. Với các NCS như chúng tôi, nếu như thi trượt thì sẽ được cấp bằng Thạc Sĩ. Năm cái bằng thạc sĩ do đó không so nổi với một bằng TS là do sự khác nhau về chất này.
Về tốc độ học, chúng tôi phản đối ý kiến cho rằng "Cùng điểm xuất phát thì TS khó mà vượt lên được 1 kỹ sư được đào tạo bài bản ở đây trong môi trường công nghiệp (chưa kể thời gian đào tạo của TS thì lớn hơn rất nhiều)." Cái quan trọng mà tôi muốn nhấn mạnh ở đây là phải cụ thể vượt lên trên về khía cạnh gì? Nếu như bắt một TS thi vặn ốc, tiện vòng bi với một anh thợ cả thì đúng là TS thua thật, nhưng nếu để tạo ra một kỹ thuật mới thì anh thợ cả hoàn toàn không phải là một mô hình phù hợp. Rất nhiều nhà nghiên cứu về khoa học máy tính hoàn toàn không biết gia công phần mềm, nhưng họ lại có thể chế tạo máy tính lượng tử (ở đây, tôi lấy ví dụ về Michael H. Freedman [4], một nhà toán học được giải thưởng Fields vì đã chứng minh được giả thuyết Poincare trong trường hợp 4 chiều và sau đó trở thành lãnh đạo nhóm nghiên cứu của Microsoft, dù rằng khi nói chuyện với tôi, ông khẳng định mình hoàn toàn không thạo về kỹ thuật lập trình).
Cho đến nay chưa có bất cứ một luận chứng nào khẳng định những người có bằng TS (ở đây được hiểu là có chất lượng) là "vạn năng, làm gì cũng giỏi, là hơn những người khác cả, vì thực tiễn và quy luật phát triển của xã hội, của mỗi hình thái kinh tế từ trước đến nay chưa từng chứng minh điều này. Nếu như người có bằng TS làm cái gì cũng giỏi thì ở các nước phát triển, các vị trí lãnh đạo và quản lí đã được coi như là vị trí nghiễm nhiên của các TS rồi. Cuối cùng, sử dụng tiêu chuẩn "dễ xin việc" để đánh giá TS cũng là hoàn toàn sai lệch. Nếu như vậy tại sao tác giả không dẫn chứng rằng nghề làm nail (sơn sửa móng tay) dễ xin việc hơn nghề NCKH rất nhiều, dù rằng thu nhập là tương đương, lại gần như không cần đào tạo?
Về giá trị của khoa học Chúng tôi đến với khoa học phần lớn là vì đam mê, sự say mê tìm tòi, sáng tạo ra những cái mới, nhưng thực sự đôi khi cũng chạnh lòng khi nhìn vào nền khoa học nước nhà. Nền giáo dục đại học (ĐH) của chúng ta đang ở mức yếu kém so với thế giới, và cách duy nhất để có thể vực dậy nền KH còn non trẻ là phải tăng cường đào tạo TS (trong và ngoài nước) đầy đủ cả chất lẫn lượng. Vì vậy, hoạt động NCKH nói chung và đào tạo TS nói riêng phải là một trong những mục tiêu sống còn của đất nước trong thời kỳ mới. Một quốc gia bị nguy vong nếu như trí thức bị hạ thấp, nếu nguyên khí của quốc gia bị đem so sánh và cào bằng bởi những tiêu chuẩn nông cạn và hài hước.
Chúng tôi đồng ý rằng, có những TS hoàn toàn không xứng đáng với học vị này và làm xấu mặt giới học thuật như "TS tại Mỹ nhưng không hề biết tiếng Anh", “Bộ óc vĩ đại nhất thế kỷ 21 với giá 195$”. Tuy nhiên, điều đó có nghĩa chúng ta cần phải xem xét lại tiêu chuẩn đánh giá NCKH của mình, chứ không thể cực đoan đến mức coi rẻ, gộp chung vào một rọ, cá mè một lứa những người sống và làm việc cho KH như vậy. Những bài viết chứa đựng những thông tin thiếu sót và lệch lạc như trên sẽ chỉ tạo ra những nhận thức sai lầm trong công chúng về các hoạt động nghiên cứu khoa học và hậu quả tất yếu chính là sự suy đồi của truyền thống hiếu học và sự tụt hậu của dân tộc trước thế giới hiện đại đang phát triển như vũ bão.
Lời kết: người muốn có bằng TS thực sự và chân chính là người không chỉ phải đáp ứng các yêu cầu của đầu vào TS mà quan trọng hơn, họ phải là người có tố chất tư duy nghiên cứu, có lòng kiên nhẫn để tìm tòi nhằm đưa ra những lý giải cho bài toán mà họ đang theo đuổi… Vì vậy, hãy thận trọng khi bàn về học vị TS và so sánh học vị này với các nghề nghiệp thông thường khác. _______________________________ Tài liệu tham khảo [Only registered and activated users can see links. ]
[1] Chấn động chuyện nữ TS bắn chết người.[Only registered and activated users can see links. ] [2] [Only registered and activated users can see links. ] [3] [Only registered and activated users can see links. ] [4]http://www.microsoft.com/presspass/exec/de/Freedman/default.mspx [5][Only registered and activated users can see links. ]
Diễn đàn PhDvn.org Email: [Only registered and activated users can see links. ]
Whitebear, NCS khoa toán, ĐH California, Berkeley, USA
NT, NCS, ĐH Paris 10, Pháp
Kev, NCS khoa Electrical Engineering, ĐH California, Los Angeles, USA
Kitte, NCS khoa Computer Sciences, Đại Học Wisconsin, Madison, USA
SpringerCV, NCS khoa Computer Sciences, Đại Học Bochum, Germany
Link Vietnamnet [Only registered and activated users can see links. ]
thay đổi nội dung bởi: Whitebear., 07-12-2010 lúc 11:53 PM.
Tôi nhận khuyết điểm này. Đúng như bạn nói, nên duyệt lại bài viết trước khi đăng. Vì một câu chỉ thiếu một vài chữ ý nghĩa khác hoàn toàn.
"Sau khi làm nghiên cứu sinh 5 năm, tôi tự cười mình 5 năm về trước, khi đó tôi đã rất tự hào khi nhận được "học bổng" du học tiến sĩ do trường ĐH trực tiếp cấp. Nói tôi "từng tự hào" vì ngày đó có rất nhiều bài báo ca ngợi những người cùng lúc nhận được rất nhiều học bổng cấp từ các nước tiên tiến. Nhưng giờ thì tôi đã rõ, làm tiến sĩ không có gì quá khó khăn và to tát như người ta tưởng."
"Sau khi làm nghiên cứu sinh 5 năm, tôi tự cười mình 5 năm về trước, khi đó tôi đã rất tự hào khi nhận được "học bổng" du học tiến sĩ do trường ĐH trực tiếp cấp. Nói tôi "từng tự hào" vì ngày đó có rất nhiều bài báo ca ngợi những người cùng lúc nhận được rất nhiều học bổng cấp từ các nước tiên tiến. Nhưng giờ thì tôi đã rõ, tìm được một vị trí làm tiến sĩ không có gì quá khó khăn và to tát như người ta tưởng."
Tai hại thế đấy.
Cám ơn bạn góp ý.
Một phần nào đó bạn Antwerpen vẫn có lỗi trong chuyện này. Vì bạn đã không làm việc đến nơi đến trốn để gây hiểu lầm (xem phần comments của độc giả dưới bài viết của bạn). Nếu bạn thật sự thành tâm nhẽ ra bạn sẽ là người viết trọn vẹn bài viết để giải thích thấu đáo các ý của bạn. Hoặc bạn phải duyệt lại bài báo do tác giả khác viết cho bạn. Cũng không thể đỗ lỗi tại nói chuyện qua phone được. Vì việc này không phải là việc cấp bách đến nỗi không đăng tải ngay thì mất tính thời sự. Bạn nên rút kinh nghiệm.
thay đổi nội dung bởi: Antwerpen, 07-02-2010 lúc 07:35 AM
Ừ đúng rồi, mình cũng vừa nhận ra điều ấy xong. Cứ chờ xem diễn biến thế nào. Còn việc dập chúng ta thì cũng chẳng dập được. Bởi lẽ, những ai có khả năng đâu có chọn đích là về VN ngay hoặc mong chờ vào cái bằng TS để kiếm tiền ở VN đâu. Còn nếu thực sự VNN muốn dập anh em thì cũng chẳng được bởi các cơ quan NCKH cũng như các trường hiện đang đối đãi với lực lượng này ở mức trung bình yếu rồi.
Gần đây cũng có nhiều thảo luận trên VNN về việc vực dậy chất lượng đào tạo ĐH, sử dụng hợp lý lực lượng NCS ở nước ngoài về... Các bác đánh giá thế nào về tầm ảnh hưởng của nó đến những người đang làm quản lý giáo dục và NCKH trong nước? Bản thân tôi thấy kiểu như nước chảy mà đá chẳng mòn!?
thay đổi nội dung bởi: caman, 07-02-2010 lúc 12:34 PM
Có lẽ nhiều bạn đọc sẽ thấy ngạc nhiên khi đọc tựa đề của entry này, vì nó hơi … ngô nghê. Nhưng tôi phải mượn tựa đề câu hỏi đó để giải tỏa một số ngộ nhận về văn bằng tiến sĩ đang được một [Only registered and activated users can see links. ]và những lem nhem chung quanh việc hiểu ý nghĩa cuả văn bằng tiến sĩ mà giới báo chí đang làm ồn ào trong tuần qua.
Nhưng trước khi giải thích tiến sĩ là gì, có lẽ cần phải minh định những gì không nằm trong phạm vi về ý nghĩa của văn bằng tiến sĩ. Thứ nhất, tiến sĩ không phải là một nghề. Trước hết nghề là một việc làm qua sự phân công của xã hội. Trong xã hội có người làm nghề thợ mộc, nghề nấu ăn, nghề thầy thuốc, v.v… Tùy theo bối cảnh và cấp bậc, tiếng Anh gọi nghề là occupation, là vocation, hay có khi là profession. Do đó, khi người ta hỏi “nghề của chị là gì”, thì câu trả lời có thể là “tôi làm nghề dạy học”, hay “tôi làm nghề buôn bán lẻ”. Tiến sĩ là một degree, tức là một bằng cấp hay học vị. Thật là ngô nghê nếu có người nói “tôi hành nghề tiến sĩ”! Tiến sĩ không phải là một tước vị. Tước vị là những danh vị do Nhà nước hay một tổ chức phong tặng, và cá nhân được phong tặng không phải trải qua một quá trình học hành. Chẳng hạn như “Sir” là một tước hiệu do Nữ hoàng Anh tặng cho những người có công trong hoạt động xã hội và cộng đồng, hoặc như “Nhà giáo nhân dân” là tước hiệu do Nhà nước theo khối xã hội chủ nghĩa (như Việt Nam) phong tặng cho những nhà giáo có công lớn với sự nghiệp giáo dục (trên lí thuyết). Còn văn bằng tiến sĩ chỉ được cấp cho những người nào đã qua một quá trình học hành và nghiên cứu khoa học, và đã đáp ứng các tiêu chuẩn do trường đại học đề ra. Do đó, tiến sĩ không phải là một tước vị hay phẩm hàm. Tiến sĩ không phải là “đỉnh cao trí tuệ”. Người theo học tiến sĩ thường nghiên cứu về một đề tài hẹp, có khi rất hẹp, chứ không theo đuổi một đề tài bao quát như ở bậc cử nhân hay thạc sĩ. Có khi người ta bỏ ra cả 4-5 năm chỉ để nghiên cứu một phân tử! Mà, ngay cả sau khi xong luận án tiến sĩ, ứng viên cũng chưa thể hiểu hết về đề tài hẹp đó. Trong khoa học không có cái gì là chắc chắn và xác định; tất cả những gì chúng ta hiểu biết đều mang tính bất định và có điều kiện. Do đó, không có ai -- kể cả người có văn bằng tiến sĩ -- ngớ ngẩn tuyên bố rằng mình là đỉnh cao trí tuệ, nếu không muốn tự biến mình thành đề tài chuyện tiếu lâm! Học tiến sĩ không dễ và thoải mái. Học tiến sĩ nghiêm chỉnh không bao giờ dễ và dứt khoát càng không thoải mái. Học tiến sĩ không phải như bậc cử nhân hay thạc sĩ (tức hoàn tất các môn học qua thi cử), mà là làm nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu khoa học là cả một qui trình có hệ thống, mà chỉ cần sai một khâu trong qui trình đó thì xem như là thất bại. Do đó, nghiên cứu khoa học không chỉ đòi hỏi ứng viên phải “cái đầu” tốt (tức ý tưởng tốt), mà còn đòi hỏi ứng viên phải nắm vững phương pháp, và nhất là đòi hỏi thời gian để hoàn tất. Nghiên cứu sinh phải dậy sớm thức khuya, hay phải làm luôn ngày cuối tuần là chuyện bình thường. Mỗi tuần thì phải dự bao nhiêu seminar, họp lab, cứ mỗi 6 tháng thì có kiểm tra, báo cáo tiền độ học vấn, và thêm vào đó là áp lực bài báo khoa học lúc nào cũng đè nặng lên người. Nếu gặp giáo sư hướng dẫn khó tính, lúc nào cũng đòi hỏi phải có “outcome” (thành quả) thì càng mệt hơn. Nói chung tôi nhớ thời mình theo học, lúc nào cũng nơm nớp trông chờ kết quả nghiên cứu, chứ không thoải mái chút nào cả. Nhất là đến lúc viết luận án thì áp lực càng kinh khủng hơn nữa. Tôi chưa nghe ai nói học tiến sĩ thoải mái cả.
Cố nhiên, ở đây tôi chỉ bàn đến những chương trình đào tạo tiến sĩ nghiêm túc và có chất lượng. Cần nói thêm rằng cũng có những trung tâm và trường đại học nhận nghiên cứu sinh khá tùy tiện, chẳng cần qua phỏng vấn, chẳng cần tiêu chuẩn nghiên cứu, vì các giáo sư ở đó có nhu cầu một vài người giúp việc … rẻ tiền. Đối với những trung tâm này, họ xem nghiên cứu sinh tiến sĩ chỉ là một công nhân trí thức trong dây chuyền sản xuất để họ đạt được mục tiêu của họ (họ chẳng cần quan tâm đến tương lai của nghiên cứu sinh, và nghiên cứu sinh cứ tưởng rằng làm tiến sĩ dễ quá!) Tôi không bàn đến những chương trình học tiến sĩ từ các trường “làng nhàng” như thế, mà nghiên cứu sinh không cần công bố bài báo khoa học vẫn có thể tốt nghiệp. Không phải chương trình đào tạo tiến sĩ nào cũng có chất lượng như nhau. Những chương trình đào tạo từ các lab có uy tín phải có đẳng cấp khác với những chương trình xoàng xỉnh. Thử tưởng tượng, một nghiên cứu sinh sau khi hoàn tất chương trình tiến sĩ mà không có đến một bài báo trong lí lịch thì làm sao có thể cạnh tranh với các nghiên cứu sinh khác. Tiến sĩ không phải là những vị “nghè”. Ở nước ta, những người có bằng tiến sĩ thường được xem như là những ông nghè hiện đại. Do đó, có người còn đề nghị nên có văn miếu cho các ông bà nghè hiện đại! Nhưng theo tôi, văn bằng tiến sĩ thời nay rất khác với tiến sĩ thời xưa, bởi vì khác từ cách học và qui trình học. Ngày xưa, tiến sĩ (hay thái học sinh) là những người đã qua 3 kì thi hương, thi hội, và thi đình, tức là những kì thi mang tính giai tầng địa phương. Còn chương trình tiến sĩ ngày nay là một qui trình đào tạo liên tục và khá lâu năm, chứ không phải thi theo cấp địa phương. Tiến sĩ ngày xưa chỉ làm một bài thơ hay bài phú, và được vua quan chấm “ok”; còn ngày nay, để có bằng tiến sĩ ứng viên phải hoàn tất nhiều nghiên cứu và tổng kết trong một luận án khá dài. Nói tóm lại, tiến sĩ không phải và không nên hiểu như là những vị nghè ngày xưa.
Danh xưng Tiến sĩ có lẽ được xuất phát từ chữ Hán mà tiếng Anh phiên âm là “Chin-shih” (và tiếng Anh dịch là “Doctor”). Hình như văn bằng này được cấp lần đầu tiên vào năm 1313 (dưới triều đại nhà Nguyên); vào năm này, một cuộc thi tuyển đặt dưới sự chủ tọa của vua được tổ chức, và qua kết quả của kì thi này, có 300 thí sinh được cấp danh hiệu Chin-shih; trong số này, có 75 người gốc Mông Cổ, 75 người quê quán ở miền Nam Trung Quốc, 75 người quê quán ở miền Bắc Trung Quốc, và 75 người có quốc tịch ngoại quốc. Danh xưng tiến sĩ không có nghĩa là sẽ tự động đem lại thanh thế hay uy danh cho cá nhân. Hầu hết các thí sinh đã đạt được văn bằng tiến sĩ đều cảm thấy tự hào về nỗ lực và kết quả của việc phấn đấu trong học hành nghiên cứu. Tuy nhiên, thí sinh phải hiểu rằng một khi tốt nghiệp tiến sĩ, thí sinh có thể làm việc với nhiều nhà khoa học khác cũng có bằng tiến sĩ. Học vị tiến sĩ mới chỉ là bước đầu vào nghiên cứu khoa học, nó chẳng đem lại uy danh cho người có học vị nếu người đó không có công trình nghiên cứu nào có giá trị. Học vị tiến sĩ không tự động nâng giá trị ý kiến của thí sinh. Nhiều người tin rằng một khi họ có văn bằng tiến sĩ trong tay, công chúng sẽ tự nhiên kính trọng ý kiến của họ. Niềm tin này hoàn toàn sai. Nhiều người có học vị tiến sĩ có thể am hiểu và uyên bác về một lĩnh vực chuyên môn hẹp nào đó, nhưng không phải là chuyên gia của mọi vấn đề khác. Sự kính trọng phải được chứng minh qua hành động và bản lĩnh của người phát biểu, chứ không tự động mà có được qua danh xưng “tiến sĩ”. Học vị tiến sĩ không bảo đảm thí sinh sẽ có công ăn việc làm ngay. Có khi ngược lại: sinh viên tốt nghiệp tiến sĩ có thể khó tìm việc làm hơn là sinh viên tốt nghiệp cửa nhân hay thạc sĩ, bởi vì như nói trên tiến sĩ là những nhà nghiên cứu. Một số công ti không muốn và không thích mướn những người với văn bằng tiến sĩ cho những việc không dính dáng vào nghiên cứu. Thêm vào đó là một khi nền kinh tế bị suy yếu, tất cả thành viên trong xã hội đều chịu chung số phận. Thật vậy, một số công ti giảm thiểu nghiên cứu trước khi giảm thiểu sản xuất, và tình trạng này có thể là một mối nguy cơ cho những người có văn bằng tiến sĩ. Học vị tiến sĩ không phải để gây ấn tượng trong gia đình hay bạn bè. Người thân trong gia đình và bạn bè thí sinh có lẽ rất hồ hởi và tự hào khi thí sinh vào học chương trình tiến sĩ, bởi vì họ nghĩ thí sinh sẽ trở thành một ông nghè, một “doctor” trong tương lai. Nhưng văn bằng tiến sĩ chỉ là giấy thông hành cho nghiên cứu, chứ không phải để lấy le với người thân, bạn bè hay với xã hội. Không phải lúc nào cũng đòi người khác phải gọi mình là ông / bà “tiến sĩ”. Học vị tiến sĩ không phải là cái cớ để thí sinh thử xem mình thông minh cỡ nào. Có một vài thí sinh nghĩ rằng học tiến sĩ là một thách thức và họ muốn chơi trò thách thức xem xem tri thức của mình cỡ nào. Rất tiếc, quan điểm này sai, bởi vì chương trình huấn luyện tiến sĩ không phải để thí sinh cân não hay để thử khả năng tri thức. Ngoại trừ thí sinh dành trọn thì giờ và dấn thân vào học hành để đỗ đạt, thí sinh sẽ không thể nào có được văn bằng tiến sĩ chỉ vì mình “thông minh”. Như nói trên, thí sinh phải làm việc nhiều giờ trong ngày, phải có khi thức đêm trong phòng thí nghiệm hay thư viện, phải chuẩn bị đương đầu với những thất bại, phải chuẩn bị động não để học cái mới và suy nghĩ cái mới. Học vị tiến sĩ không phải để kiếm nhiều tiền. Thí sinh tốt nghiệp tiến sĩ thực ra không có lương bổng cao hơn các thí sinh với bằng cử nhân hay người công nhân bình thường trong hãng xưởng. Xin nhắc lại: học tiến sĩ là để trở thành nhà nghiên cứu, nhà khoa học, và cái quan tâm đầu tiên của nhà khoa học là sự thật, chứ không phải sự giàu có về tiền bạc. Tất nhiên, có nhiều khi sự thật và khám phá cũng đem lại một nguồn tài chính lớn cho nhà nghiên cứu. Nhưng nói chung, đó không phải là mục tiêu để theo học tiến sĩ. Học vị tiến sĩ không có nghĩa là một lựa chọn tốt nhất trong đời. Cống hiến cho xã hội có nhiều cách và cuộc đời có nhiều lựa chọn, và học vị tiến sĩ chỉ là một trong số hàng trăm lựa chọn. Có lẽ thí sinh sẽ ngạc nhiên khi đọc câu phát biểu này, nhưng đó là một thực tế. Thật vậy, đối với nhiều thí sinh, học vị tiến sĩ có thể là một sự nguyền rủa! Thí sinh phải tự hỏi mình muốn làm người lãnh đạo trong những người có văn bằng thạc sĩ, hay là làm một nhà nghiên cứu tầm thường. Thí sinh phải biết và quyết định mình muốn gì, và nghề nghiệp nào sẽ kích khích mình nhiều nhất hay đem lại hạnh phúc cho mình nhất. [Only registered and activated users can see links. ] Tại sao “tiến sĩ” (PhD)?
Tuy có danh chính thức là triết học (“Doctor of Philosophy” hay PhD) nhưng tiến sĩ không hẳn là người học về triết. PhD là một học vị cho tất cả các ngành khoa học, kể cả khoa học cơ bản và nhân văn. Điều “trớ trêu” này có một lịch sử của nó. Hệ thống bằng cấp đại học ngày nay được bắt nguồn và mô phỏng từ hệ thống văn bằng của hai trường đại học cổ kính ở Âu châu vào thế kỷ 12: Trường Đại học Paris ở Pháp (thành lập vào năm 1170) và Trường Đại học Bologna ở Ý (thành lập vào khoảng 1158). Theo bộ luật La Mã, vào thời Trung cổ, mỗi ngành nghề có quyền thành lập một hiệp hội gọi là Collegium, và hiệp hội này bầu ra những người có danh hiệu là Magistrates (mà tôi tạm dịch là "Thầy"). Vào thời này, người được nhận vào phụ giảng được gọi là Bachalari. Vào cuối thế kỉ 12, Đại học Paris thay đổi học vị này thành Baccalaureaet. Lúc bấy giờ, văn bằng Baccalauréate hay Bachelor là học vị duy nhất được cấp cho những thí sinh đã (i) thi đỗ khóa thi do các các "Thầy" đặt ra; và (ii) đã học xong một chương trình giáo khoa 4 năm về ngữ pháp, tu từ học và logic. Sau khi xong văn bằng Bachelor, thí sinh có thể theo học tiếp chương trình MasterDoctor. Và sau khi đã xong chương trình học Master hay Doctor (khoảng 8 năm học), một hội đồng giám khảo sẽ duyệt xét thí sinh để kết nạp vào tổ chức được gọi là Universitas of Doctors. Sự kếp nạp này cũng là một "chứng chỉ" được hành nghề dạy đại học. Lúc bấy giờ, những danh xưng như Master, Doctor và Professor có cùng nghĩa và tương đương về giai cấp: họ hành nghề dạy học. Vào thế kỉ 13, những người dạy học tại Đại học Bologna, lúc đó là trung tâm huấn luyện về luật pháp bên Âu châu, được gọi là Doctor. Trong khi đó ở Đại học Paris, là trung tâm về văn học nghệ thuật, những người dạy học được gọi là Master.
Sự bình đẳng giữa Master và Doctor bị chấm dứt ở Anh và Mĩ, nơi mà văn bằng Doctor sau này được đánh giá cao hơn văn bằng Master. Ở Anh, hai trường Đại học Oxford (thành lập vào khoảng 1249) và Cambridge (thành lập vào khoảng 1209) được mô phỏng theo hệ thống tổ chức của Đại học Paris; do đó, các nhà khoa bảng các môn văn hóa nghệ thuật thường được gọi là "Master", trong khi các đồng nghiệp của họ trong các môn học như triết, thần học, y học, và luật được gọi là "Doctor". Ngày nay, các tên bằng cấp như "Master of Arts" và "Doctor of Philosophy" có nguồn gốc từ sự phân chia này. Tiến sĩ là gì?
Tiến sĩ là học vị cao nhất trong hệ thống giáo dục đại học phương Tây. Theo mô hình của hệ thống đại học theo phương Tây, có 3 cấp học chính: cử nhân, thạc sĩ (masters), và tiến sĩ. Vế mặc con số, sự phân bố ba loại bằng cấp đó giống như hình tháp, với tiến sĩ ở vị trí chót vót, cử nhân ở vị trí thấp nhất, và thạc sĩ ở chính giữa. Chẳng hạn như ở Thái Lan, trong niên học 2007, có 1.77 triệu sinh viên bậc cử nhân, 182 ngàn sinh viên thạc sĩ, và chỉ có 16246 nghiên cứu sinh bậc tiến sĩ. Nói cách khác, chỉ 0.8% sinh viên đại học theo học tiến sĩ.
Có nhiều lí do tại sao số người theo học tiến sĩ quá ít. Lí do đơn giản nhất là người ta không có nhu cầu học tiến sĩ. Cũng có người sau 4 năm theo học cử nhân đã cảm thấy mệt mỏi, và chỉ mong tốt nghiệp để kiếm thu nhập bù lại những năm tháng theo học. Có người không đủ trình độ hoặc không đáp ứng điều kiện theo học. Ở những đại học và trung tâm đào tạo nghiêm chỉnh, chỉ có khoảng 1-2% ứng viên xin học tiến sĩ được nhận học (sau khi qua một đợt phỏng vấn). Điều này cũng không khó hiểu, bởi vì chương trình tiến sĩ là nhằm đào tạo một “lực lượng” khoa học elite cho các trường đại học, một lực lượng khoa học then chốt cho các trung tâm nghiên cứu khoa học và kĩ nghệ. Có thể nói không ngoa rằng những người tham gia vào chương trình đào tạo tiến sĩ trong ý tưởng là đào tạo một đội ngũ tinh hoa của xã hội. Đó cũng chính là lí do tại sao người ta đánh giá nền khoa học và trình độ tiên tiến của một quốc gia bằng cách dựa vào số người có học vị tiến sĩ trong dân số. Ở những nước có nền kinh tế phát triển cao như Mĩ, số người có bằng tiến sĩ khoảng 0.7% dân số. [Only registered and activated users can see links. ] Tiêu chuẩn cho tiến sĩ
Để có được văn bằng tiến sĩ, ứng viên phải đạt hai điều kiện. Thứ nhất, ứng viên phải có kiến thức uyên bác và làm chủ kiến thức về một đề tài khoa học. Thứ hai, ứng viên phải mở rộng hay phát triển thêm tri thức về đề tài đó. Để làm chủ đề tài nghiên cứu, nghiên cứu sinh phải tìm đọc và cố gắng hiểu tất cả những gì đã viết hay công bố về đề tài đó. Không phải như bậc cử nhân, kiến thức thường có thể tìm thấy trong sách giáo khoa , đối với bậc tiến sĩ kiến thức thường được tìm trong các tập san khoa học. Để mở rộng kiến thức về một đề tài, nghiên cứu sinh phải làm nghiên cứu khoa học theo sự hướng dẫn của thầy cô. Chính phần nghiên cứu khoa học này phân biệt giữa tiến sĩ và các chương trình cử nhân hay thạc sĩ. Học tiến sĩ thực chất là làm nghiên cứu khoa học. Không có nghiên cứu khoa học thì không thể là tiến sĩ được.
Cũng cần phải nhấn mạnh rằng đề án nghiên cứu cấp tiến sĩ không nhất thiết phải mang tính ứng dụng thực tiễn (như nhiều người ngộ nhận), mà phải thể hiện một đóng góp mới vào tri thức cho chuyên ngành. “Tri thức mới” ở đây bao gồm việc phát hiện mới, khám phá mới, hay cách diễn giải mới cho một vấn đề cũ, hay ứng dụng một phương pháp mới để giải quyết một vấn đề cũ, v.v… Những tri thức như thế có thể không có khả năng ứng dụng trong tương lai gần, nhưng có thể góp phần thúc đẩy chuyên ngành phát triển một mức cao hơn. Xin nhớ rằng khám phá insulin phải đợi đến gần 50 năm sau mới ứng dụng trong lâm sàng.
Học tiến sĩ không chỉ là hoàn tất luận án. Có rất nhiều người tưởng rằng học tiến sĩ chủ yếu là hoàn tất một luận án, nhưng thực tế thì không phải như thế vì luận án chỉ là một phần của chương trình đào tạo. Luận án là một báo cáo có hệ thống những phương pháp và kết quả nghiên cứu của nghiên cứu sinh. Do đó, luận án chỉ là một tiêu chuẩn (có thể quan trọng) trong các tiêu chuẩn để được cấp bằng tiến sĩ. Ngoài luận án ra, nghiên cứu sinh phải đáp ứng 6 tiêu chuẩn như sau :
Nghiên cứu sinh phải chứng tỏ mình có những kiến thức cơ bản về khoa học, và những kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực nghiên cứu mà thí sinh theo đuổi;
Nghiên cứu sinh phải am hiểu các tài liệu nghiên cứu cần thiết về lĩnh vực chuyên môn mình theo đuổi, và phải có khả năng cập nhật hóa kiến thức cũng như tất cả những phát triển mới liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu;
Nghiên cứu sinh phải chứng tỏ kĩ năng phát hiện vấn đề hay đặt câu hỏi có ý nghĩa cho nghiên cứu chuyên ngành của mình;
Nghiên cứu sinh phải làm chủ được phương pháp nghiên cứu khoa học hay phương pháp thí nghiệm cơ bản;
Nghiên cứu sinh phải chứng tỏ đã đạt được những kĩ năng về truyền đạt thông tin, kể cả trình bày kết quả nghiên cứu trong các diễn đàn khoa học quốc gia và quốc tế, khả năng viết báo cáo khoa học;
Nghiên cứu sinh phải chứng tỏ mình đã nắm vững kĩ năng thiết kế một công trình nghiên cứu và độc lập trong nghiên cứu.
Một luận án khi hoàn tất mà chỉ để trên giá sách của thư viện trường cũng chỉ là một mớ tài liệu ít người biết đến. Vì ít người biết đến và nằm trong thư viện, nên chẳng có bao nhiêu người biết được luận án đó có cái gì mới hay xứng đáng với cấp tiến sĩ hay không. Do đó, nghiên cứu sinh cần phải công bố vài bài báo khoa học trên các tập san khoa học quốc tế trước khi viết luận án. Công bố quốc tế là một hình thức “thử lửa” tốt nhất cho nghiên cứu sinh, bởi vì qua đó mà đồng nghiệp khắp thế giới có thể thẩm định chất lượng của công trình nghiên cứu và luận án của nghiên cứu sinh.
Thật ra, công bố quốc tế là một điều gần như tất yếu trong quá trình học tiến sĩ ở các đại học bên Âu châu, Mĩ châu, và Úc, những nơi mà họ khuyến khích (có nơi gần như bắt buộc) nghiên cứu sinh phải công bố vài bài báo khoa học trước khi viết luận án tiến sĩ. Ở một số nước Bắc Âu, luận án tiến sĩ thực chất là tập hợp một số bài báo khoa học đã công bố trên các tập san quốc tế. Ngày nay, các đại học lớn ở Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Phi Luật Tân, v.v… cũng có qui định tương tự.
Một trong những câu hỏi mà nghiên cứu sinh khi mới bước vào học tiến sĩ là cần phải có bao nhiêu bài báo khoa học để có thể bảo vệ luận án tiến sĩ? Câu hỏi này khó trả lời, bởi vì nó còn tùy thuộc vào qui định của trường đại học, của phân khoa, và những qui định này rất khác nhau giữa các trường ngay cả trong cùng một nước. Chẳng hạn như trong các khoa xã hội và kinh tế học, yêu cầu bài báo khoa học không được đặt nặng bằng các khoa khoa học tự nhiên và thực nghiệm. Ở Mĩ người ta không có những qui định “cứng” phải có bao nhiêu bài báo khoa học để viết luận án tiến sĩ, vì nghiên cứu sinh phải học “coursework” một thời gian trước khi bắt tay vào nghiên cứu, còn ở Anh và Úc thì tiến sĩ hoàn toàn làm nghiên cứu chứ không có coursework, nhưng cũng không có qui định trên giấy trắng mực đen bao nhiêu bài báo. Tuy nhiên, có qui ước ngầm theo kiểu "unspoken rule" là một luận án tiến sĩ cần phải có ít nhất là 2 bài báo khoa học, tốt hơn là ít nhất 3 bài báo khoa học, cộng với các bài khác chưa công bố.
Trong một phân tích mới công bố trên Scientometrics, tác giả Hagen phân tích cho thấy tính trung bình, một luận án tiến sĩ ở Viện Karolinska có 4 bài báo khoa học, và con số bài báo dao động từ 3 đến trên 6 bài. Theo phân tích (xem biểu đồ dưới đây), gần 80% luận án có 4 bài báo khoa học; 12% có 5 bài; 5% có trên 5 bài; một phần nhỏ (4%) có 3 bài.
[Only registered and activated users can see links. ]
Số lượng bài báo khoa học trong một luận án tiến sĩ
(Viện Karolinska, năm 2008)
Học vị tiến sĩ là một học vị cao nhất trong hệ thống giáo dục đại học. Ở các nước phương Tây, xã hội kính trọng những người có học vị tiến sĩ và gọi họ bằng danh xưng “Doctor”. Để xứng đáng với danh xưng đó, xã hội đòi hỏi người có học vị phải đạt hai điều kiện chung: phải chứng tỏ rằng mình đã quán triệt và làm chủ được lĩnh vực nghiên cứu; và thứ hai là phải phát triển hay cống hiến được một cái gì mới cho kho tàng của tri thức nhân loại. Cái cốt lõi của học vị tiến sĩ (và cũng là khía cạnh dùng để phân biệt học vị tiến sĩ với các học vị đại học khác) có thể tóm lược bằng hai chữ: nghiên cứu. Để phát triển hay mở rộng tri thức, thí sinh phải khảo sát, điều tra, và suy ngẫm, chứ không đơn thuần là một kĩ thuật viên về một lĩnh vực chuyên môn nào đó. Học tiến sĩ để làm gì ?
Mặc dù những cảnh báo trên là hoàn toàn sự thật và có thể xảy ra cho thí sinh, nhưng tôi phải công bằng mà nói rằng cũng có một vài “an ủi” cho thí sinh nào cảm thấy mình có đủ khả năng và đức tính để theo học tiến sĩ.
Thứ nhất, thí sinh có thể tự hào rằng mình đã hoàn tất chương trình học, hoàn tất nghiên cứu, và được trao văn bằng tiến sĩ. Nếu thí sinh có khả năng và đam mê, sự nghiệp nghiên cứu khoa học có thể đem lại cho thí sinh nhiều phần thưởng vật chất và tinh thần có giá mà các ngành nghề khác không có được.
Thứ hai, trong khi theo học tiến sĩ hay sau khi tốt nghiệp, thí sinh có thể sẽ gặp gỡ và làm việc với những người thông minh nhất trên hành tinh này. Thí sinh sẽ tiếp cận và tiến dần đến những lí tưởng và ý tưởng không nằm trong tầm tay của mình, và để làm việc đó, thí sinh sẽ cảm thấy tri thức mình trưởng thành thêm. Thí sinh sẽ giải quyết nhiều vấn đề mình chưa bao giờ gặp trước đó. Thí sinh sẽ khám phá các khái niệm chưa bao giờ được nghe đến. Thí sinh sẽ phát hiện những nguyên lí có thể làm thay đổi xã hội và con người.
Thứ ba là lí tưởng sống của người làm nghiên cứu khoa học rất có ý nghĩa. (Tôi có thể nói lại câu này mà không sợ bị chê là “nói ngoa”.) Nói về niềm hân hoan trong nghiên cứu, có một “chân lí” mà có lẽ bất cứ nhà khoa học nào cũng đồng ý: trong các hoạt động của con người nghiên cứu khoa học là lẽ sống có ý nghĩa nhất. Tại sao nhà khoa học phải tiêu ra nhiều giờ trong phòng nghiên cứu, mài mò sách vở, bận tâm với từng con số, quan tâm đến từng biểu đồ, trong khi họ có thể tiêu thì giờ với gia đình để làm cỏ trong vườn, hay tiêu ra thì giờ với bè bạn trong quán cà phê, quán nhậu ?! Đúng là nhà khoa học cũng có thể có một cuộc sống gia đình như hàng triệu triệu người khác, tức là làm những việc trong gia đình như bao nhiêu người khác trên thế giới này, nhưng cái khác nhau là thay vì làm những việc đó, nhà khoa học có thể làm việc trong một phòng thí nghiệm, trong phòng máy tính, trong thư viện, bên giường bệnh với bệnh nhân, hay thậm chí trong chuồng … chuột, v.v… nơi mà họ có thể khám phá những điều thú vị nhất trên đời mà chưa có người nào biết đến. Có thể nói nghiên cứu khoa học là một niềm vui tuyệt đối. Còn gì vui hơn khi khám phá của mình đem lại lợi ích cho hàng triệu người trên thế giới, như khám phá vi khuẩn H. pylori của giáo sư Marshall, người vừa được giải Nobel y học vừa qua.
Mục đích thực và chính của việc học hành là để mở mang trí tuệ, trau dồi kiến thức, rèn luyện nhân cách, và làm người hữu ích cho xã hội. Bằng cấp không phải dùng để đo những kết quả trên, mà chỉ là những phân chia đẳng cấp khoa bảng rất tương đối. Bằng cấp, dù là học vị cao nhất như tiến sĩ, chỉ là một bước đầu trong hoạt động khoa học, và tự nó chưa nói đủ về khả năng chuyên môn của nhà khoa học. Tương tự, một học hàm cao nhất như giáo sư cũng không phản ánh chính xác được mức độ đóng góp vào kho tàng tri thức của nhân loại. Người trí thức chân chính chỉ nghĩ đến những đóng góp có giá trị nhằm đem lại phúc lợi thực sự cho nhân loại, và không bao giờ phụ thuộc vào học vị, học hàm hay các danh xưng phù phiếm để gây ảnh hưởng trong cộng đồng.
NVT
Nhắn WB một chút: bài nào copy-paste thì chịu khó ghi source rõ ràng nhé. Tốt nhất là để luôn trên đầu, phân biệt rõ bài nào mình viết, bài nào của người khác.
__________________ Happy are those who dream dreams and are ready to pay the price to make them come true To view links or images in signatures your post count must be 10 or greater. You currently have 0 posts.
Bác SpringerCV nói vậy thì em xin phép off the topic để bênh sếp em phát .
Em làm ở VietNamNet hơn 2 năm ở vài bộ phận khác nhau, vào vài thời điểm khác nhau, với nhiều sếp khác nhau. Cá nhân em thấy VietNamNet, nhất là sếp Tuấn rất thích (to an unnecessary degree) tuyển người có học vị và nhìn chung tạo điều kiện cho nhân viên đi du học. Không thấy sếp Tuấn hay các sếp khác đố kị gì với người có bằng cấp cao hơn các sếp như... em.
Em thấy sếp luôn khuyến khích đi Tây học và học cao để mở mang đầu óc. Ví dụ như em, sếp bảo sau này học xong về lại vào làm típ nhé .
I thank allroadsleadtoRome for this original paper:
Bác SpringerCV nói vậy thì em xin phép off the topic để bênh sếp em phát .
Em làm ở VietNamNet hơn 2 năm ở vài bộ phận khác nhau, vào vài thời điểm khác nhau, với nhiều sếp khác nhau. Cá nhân em thấy VietNamNet, nhất là sếp Tuấn rất thích (to an unnecessary degree) tuyển người có học vị và nhìn chung tạo điều kiện cho nhân viên đi du học. Không thấy sếp Tuấn hay các sếp khác đố kị gì với người có bằng cấp cao hơn các sếp như... em.
Em thấy sếp luôn khuyến khích đi Tây học và học cao để mở mang đầu óc. Ví dụ như em, sếp bảo sau này học xong về lại vào làm típ nhé .
Thật ra thì tôi đồng ý với Rome về việc này. Tôi đánh giá khách quan tình hình thì Vietnamnet mong muốn có sự tranh luận giữa hai bên PhD và Non-PhDer, với nguyên nhân khơi mào cho cuộc chiến là vụ Tiến Sĩ Ân.
Với các bài viết, [Only registered and activated users can see links. ] [Only registered and activated users can see links. ] [Only registered and activated users can see links. ]
lúc đầu tiên phía Non-PhDer chiếm vị trí tuyệt đối, và họ dìm hàng PhDer một cách thảm hại. Nguyên nhân chính cũng là do có một số PhD về Vn và đè đầu cưỡi cổ nhiều người một cách quá đáng, chèn ép họ nên họ bật lại, và ở đây là cơ hội phản kháng tuyệt vời cuả họ. Và cuộc chiến được khơi mào, nhưng phía non-PhDer lại không có nhiều lý luận và hiểu biết về những lãnh vực không phải là chuyên môn của họ, và chủ yếu dựa vào một vài ví dụ để dìm hàng, đến mực cực đoan trở thành dìm hàng toàn bộ trí thức.
PhDvn chúng ta đã phản công ngược trở lại bằng bài viết trong topic này, với các lý luận và dẫn chứng của người trong nghề, đã đảo ngược ngay lập tức toàn bộ cuộc chiến.
-Đối với nguời ngoài ngành, thiếu khả năng lý luận/ critical thinking thì lập luận của chúng ta thừa đủ sắc sảo để bẻ ngược họ.
-Đối với những người có biết ít nhiều về học thuật (học đại học) thì chỉ cần chi tiết
Trích:
Trước ý kiến của anh Hà BC, cho rằng làm TS rất nhàn nhã hơn cả một công chức bình thường [5], chúng tôi xin phép bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với anh, cũng như xin hỏi anh làm TS ở trường nào, ngành gì, mà có thể làm TS một cách đơn giản như vậy. Diễn đàn PhDvn có rất nhiều thành viên làm nghiên cứu tại những trường đại học nổi tiếng thế giới như Harvard, MIT, Berkeley, Stanford, Chicago, Wisconsin, CMU, UCLA, Paris X, Tokyo.. và bề dày thành tích không phải là mỏng, nhưng chưa từng có ai dám tuyên bố như tác giả!
và ví dụ về GS Ngô bảo Châu là quá đủ, Hầu hết bọn họ đều chả dại cãi lại để sau đó đưa đầu ra chịu báng. Ai dám bật lại, "làm TS rất đơn giản" khi mà chúng ta đã thận trọng thòng thêm câu "TS cũng có năm bảy loại".
-Đối với những người level cao hơn chúng ta thì họ lại quá hiểu sự vất vả của người làm KH, nên họ cũng đứng ra ủng hộ chúng ta mà thôi. Không ai lại đi vác đá ghè chân.
-Đối với những người không nằm trong giới học thuật, ví dụ lập trình viên chẳng hạn, thì ví dụ về Micheal Friedman và ngân hàng/ phố wall quá đủ để bịt miệng họ.
-Đối với những người khác, nếu như họ cãi lại là giỏi hơn TS về nhiều mặt thì sẽ bị lý luận "Thợ tiện vòng bi" của chúng ta bẻ gãy. Không ai muốn đuợc bêu danh "thợ tiện vòng bi" trên Vietnamnet.
-Những ai phản đối sẽ bị gán thêm một cách nhẹ nhàng tiếng "coi rẻ trí thức" "kéo lùi sự phát triển của đất nước" do đoạn văn cuối bài.
Vì vậy, cán cân lập tức đảo ngược với thế mạnh tuyệt đối nghiên về chúng ta, 2 trang comment ủng hộ trong vòng vài tiếng đồng hồ. Tôi cho rằng anh em chúng ta viết quá tay, một phát là tắt ngúm tất cả các tranh luận đối lập., và vô tình làm mất luôn chủ ý ban đầu của Vietnamnet nói về cách bổ nhiệm Tiến Sĩ và đánh ông Ân. Vì vậy, VNNet can thiệp bằng cách xoá toàn bộ comment để giúp cho bên đối diện một chút, nhưng vẫn giữ bài viết của chúng ta sticky trên phần trang chủ của mục diễn đàn [Only registered and activated users can see links. ]
với hi vọng sẽ có thêm bài viết ủng hộ phía đập bọn kiểu ông Ân. . Cũng là do chúng ta không giữ khách một chút nào.
Nhưng như tôi đã phân tích, sẽ rất khó có khả năng có người đối đầu lại với chúng ta trên Việtnamnet, và sẽ gần như chắc chắn VNnet sẽ không đăng tiếp một bài nào để nện phía NonPhDer nữa.
Tôi cho rằng sẽ là một ý hay nếu như viết tiếp một bài nữa với nhan đề :"Từ sự nhìn nhận lệch chuẩn về giá trị của TS cho đến cơ chế phân bổ cán bộ và sự phát triển của KHVN, cái nhìn từ PhDvn.org". Như vậy chúng ta sẽ gỡ thế bí cho toàn bộ tình huống này, cũng như không chỉ có phân tích sự sai trái mà còn đề ra giải pháp.
Tôi sẽ draft tiếp một số ý tưởng mong anh em cùng bàn luận.
thay đổi nội dung bởi: Whitebear., 07-05-2010 lúc 06:51 PM
Nói thêm về bằng tiến sĩ và danh xưng [Only registered and activated users can see links. ]
Trích:
Bạn đọc “Dinh Ngoc Trang” (chắc là nickname) muốn hiểu tiến sĩ như là một nghề, và cách hiểu này có vẻ giống với cách hiểu của một bạn đọc khác ở bên Bỉ (bạn này tuần trước có viết cho tôi một email với lời lẽ rất hậm hực và rất xấc xược). Tôi nghĩ không cần phải dài dòng để thấy rằng cách hiểu tiến sĩ như là một nghề là không đúng. Thấy bạn Trang có vẻ thành thật, nên tôi muốn nói thêm vài dòng cho rõ như sau:
Thứ nhất, tiến sĩ là một văn bằng, một học vị (gọi là degree), khác với nghề là “occupation” hay “job”. Trên thế giới này, theo tôi biết, không có ai xem tiến sĩ là một nghề cả. Cũng chẳng ai tự xưng rằng nghề của mình là … tiến sĩ (có thể ở Việt Nam thì có, chứ ở nước ngoài thì không). Không ai điền vào tờ đơn với chữ “Occupation: PhD” cả. Ai mà điền như thế thì chắc người ta cười ngất đi được. Nhưng người ta có thể điền “Level of Education: PhD” (trình độ học vấn là tiến sĩ).
Thứ hai, tiến sĩ theo cách dịch ở Việt Nam là một danh xưng (title). Ở những nước nói tiếng Anh hay tiếng Pháp, danh xưng của người có học vị tiến sĩ là “Doctor”, chứ không phải nghề nghiệp là “Doctor”. Ở Úc, người hành nghề thầy thuốc là Medical Practitioner (danh xưng có thể là Doctor hay Mister), còn người hành nghề y tá là “Nurse” (danh xưng là “Sister”).
Thứ ba, không phải ai có bằng tiến sĩ cũng hành nghề dạy học hay nghiên cứu, và ngược lại không phải tất cả những giảng viên đại học hay nhà nghiên cứu phải có bằng tiến sĩ. Người có bằng masters (thạc sĩ) hay cử nhân vẫn có thể làm nghiên cứu, và làm nghiên cứu tốt. Người có masters (thạc sĩ) hay cử nhân vẫn có thể dạy đại học, và trong nhiều trường hợp họ dạy còn hay hơn cả người có bằng tiến sĩ. Một người thầy cũ của tôi chỉ có bằng cử nhân, nhưng ông được phong hàm giáo sư đại học vì đóng góp lớn của ông cho giảng dạy. Cần biết rằng nhiều giảng viên đại học, nhất là các đại học Đông Nam Á, không có bằng tiến sĩ. Thật vậy, ở Thái Lan, chỉ có khoảng 25% giảng viên đại học có bằng tiến sĩ (con số này ở Việt Nam là 15%). Ngay cả ở Úc và Mĩ, khoảng 70% (chứ không phải 100%) giảng viên đại học có bằng tiến sĩ. Do đó, không thể nói rằng tiến sĩ là “nghề dạy học” hay “nghề nghiên cứu khoa học”. Dù văn bằng tiến sĩ nhiều khi cần thiết cho nghiên cứu khoa học, nhưng không phải đó là điều kiện duy nhất để giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
Thứ tư, tiến sĩ là một học vị chỉ trình độ học vấn của một ngành nghề. Mỗi ngành nghề có nhiều cấp đào tạo, từ cử nhân, thạc sĩ, đến tiến sĩ. Chẳng hạn như người tốt nghiệp cử nhân ngành điện thì nghề nghiệp là kĩ sư (engineer, với bằng cấp cử nhân), nhưng nếu anh ta học thêm và tốt nghiệp tiến sĩ thì nghề nghiệp vẫn là kĩ sư (nhưng học vị là tiến sĩ). Ngay cả y tá cũng thế: nghề nghiệp là y tá, nhưng người đó có thể có học vị tiến sĩ và danh xưng là Doctor (y tá ở Úc có trình độ đại học, chứ không phải trung cấp ở Việt Nam).
Nói tóm lại, tiến sĩ là học vị, chứ không phải là một nghề nghiệp. Sự phân biệt giữa học vị và nghề nghiệp cực kì hiển nhiên. Không cần và không nên tốn nhiều giấy mực và bandwidth để tranh cãi về một điều quá hiển nhiên. Viết ra những dòng này, nếu các đồng nghiệp tôi đọc được, chắc họ ôm bụng cười vì nó quá cơ bản, nhưng đành phải một lần phí thì giờ để giải tỏa thắc mắc của bạn đọc vậy.
NVT
Ông Nguyễn Ngọc Ân là người may mắn!
Nguyễn Quang Minh [Only registered and activated users can see links. ]
Trích:
Đọc báo ở đâu cũng đề cập đến bằng tiến sĩ Mỹ của ông Nguyễn Ngọc Ân. Mọi người lên tiếng đã quá đủ, quá hay, quá dư, bàn thêm nữa bằng thừa, nhàm tai thiên hạ. Nhưng đọc xong bài Tuần Việt Nam phỏng vấn ông Ân, thì thấy áy náy vì ông ấy bảo "Tôi thấy mình không may thôi!".
Tôi xin đi thằng vào vấn đề, ngay. Ông Ân là một người rất may mắn. Đây là những lý do tại sao ông nên cảm thấy mình may mắn:
1. Bằng tiến sĩ của ông ấy là bằng dỏm chứ không phải bằng giả. Bằng dỏm khác với bằng giả.
2. Tậu được bằng Ph.D. của Mỹ không giả tốn có 17 000 USD, mà du học ngay tại tỉnh Phú Thọ, quá rẻ.
3. Ông tậu bằng cho ông, còn công nhận hay không lại là chuyện khác.
4. Đối với ông, kinh nghiệm là quan trọng nhất, mà không cần kiến thức hẳn hoi.
5. Ngay cơ quan ông, có anh tiến sĩ hẳn hoi mà làm quản lý dỏm.
6. Nhưng ông phải có bằng tiến sĩ vì “nó ảnh hưởng”.
7. Tiến sĩ không hẳn hoi như ông Ân làm quản lý mới giỏi.
8. Nên ông lấy tiến sĩ dỏm để nâng cao kiến thức cá nhân không hẳn hoi.
9. Ông vẫn là Giám Đốc vì ông quản lý giỏi mà không cần tiến sĩ hẳn hoi.
10. Nhờ báo chí mà mọi người hiểu về cá nhân ông, cần gì tiến sỉ hẳn hoi mà làm quản lý giỏi.
11. Các bạn tiến sĩ dỏm như ông vẫn còn chưa được ai hiểu về cá nhân, họ thiệt hơn ông.
12. Chỉ có một chuyện dỏm mà báo chí có đến hai cái sai.
13. Ông trả lời dỏm mà vẫn được đăng báo hẳn hoi là ba cái sai.
NMQ
[Only registered and activated users can see links. ]
Tiến sĩ dỏm ở Việt Nam
Trích:
Mấy tuần vừa qua, báo chí trong cũng như ngoài nước xôn xao bàn tán về cái bằng tiến sĩ dỏm của ông Nguyễn Ngọc Ân, giám đốc Sở Văn hoá - Thể thao - Du lịch tỉnh Phú Thọ. Ông Ân khoe là có bằng tiến sĩ do trường Đại học Nam Thái Bình Dương ở Mỹ cấp. Nhưng ông lại không biết tiếng Anh. Và trước đó, ông cũng chỉ có bằng cử nhân tại chức (xin nhớ câu nói đã thành tục ngữ ở Việt Nam: “Dốt như chuyên tu, ngu như tại chức!). Vậy mà ông cũng có bằng tiến sĩ!
Không, thực ra thì có một cái là... dạo mà anh học cấp 2, cấp 3 chẳng hạn, anh cứ nghĩ đến những anh được giải toán quốc tế như là thiên tài vĩ nhân; xong đến lúc mình thi được giải thì mình thấy nó cũng… bình thường (cười)
làm tiến sĩ không có gì quá khó khăn và to tát như người ta tưởng
Mình thấy 2 suy nghĩ này khá là tương đồng & nó cũng là cách mọi người hay nghĩ. Lúc chưa làm được thì nghĩ là cao siêu lắm, lúc làm được rồi thì thấy cũng bình thường thôi, chẳng phải ghê gớm gì. Các bạn cũng không cần úp sọt, ném đá đồng chí Trung hăng hái thế
thay đổi nội dung bởi: LeFrigo, 07-09-2010 lúc 04:11 AM
Phản hồi của PhDvn.org về những quan điểm lệch chuẩn trên vietnamnet về bằng TS 
. 
. 
