Lỹ luận của bạn Mê Nầm có vẻ đúng cho hiện tại ở VN Còn trong tương lai ko biết thế nào. Chẳng hạn như bóng đá VN, bây giờ so với năm 2000-2002 thì có cai V league trở đã chuyên nghiệp hơn hẳn.

Nếu VN có cơ chế tốt, hội nhập và giao lưu với bạn bè các nước năm châu như bóng đá thì sẽ ko đến nỗi. Các bạn khoai tây được như bây giờ cũng là nhờ 2 cái trên. Dân VN và Đông Bắc Á có đặc điểm là học nhanh, bắt chước giỏi + cầy cuốc. Cơ chế nhà mình nó lởm, trì trệ nên trước hết tạm thế, sau đó mới nghĩ đến chuyện hơn các bạn khoai tây. Đấy cũng là con đường các bạn Nhật, Hàn Xẻng, Tầu đã vạch ra.

__________________
Spread your wings and fly ...

Quả thật hồi xưa người Việt mình cứ cười bọn Tây làm những thí nghiệm vớ vẩn như xà phòng có khả năng tẩy sạch, hay thiên nga thích tắm mưa hơn tắm sông...v.v là những thí nghiệm vớ vẩn. Nhưng nếu không có những thí nghiệm này thì không thể kết luận bừa những điều trên được. Trớ trêu là định kiến hoặc một niềm tin không có cơ sở lại luôn thường trực trong suy nghĩ hoặc lời nói hàng ngày của ta.

Ví dụ hôm nọ nghe chuyện bạn bè cùng lứa hoặc sau lứa nhiều đứa mê game mê chưởng giờ đời tàn tạ, trong khi nhiều đứa bạn xuất thân nông dân giờ vợ con đuề huề, PhD nước này nước nọ, mình tự dưng nghĩ rằng có lẽ con cái thành phố giờ hư hỏng cả, sau này nên gửi các cháu về nông thôn sống để biết thế nào là khổ, tránh hư hỏng và cám dỗ. Nhưng nói điều này ra với thằng bạn xuất thân nông dân, nó bật ngay: tưởng vậy mà...hổng phải dzậy. Nó tính bạn bè từ hồi cấp I đến cấp III của nó, 80% trở thành nông dân hoặc phiêu bạt trời nào xuất khẩu lao động. Kể cả vào đến cấp III giờ số được như nó được...mỗi nó. Trong khi con em thành thị nhìn thì có thể thấy đứa này đứa kia hư hỏng, nhưng đại bộ phận là thành đạt, mặc dù chuyện vợ chồng con cái có thể có chút trục trặc, có lẽ vì lối nghĩ mới.

Trở lại câu chuyện về di truyền của người ĐNA và những 'hạn chế' nhiều người hay nghĩ đến, mình nghĩ có thể lý giải như sau (những lý do này không theo trật tự quan trọng nào hết):

1. Khí hậu: mình nghĩ khí hậu ôn hoà và có chút lạnh phù hợp cho làm việc trí óc. Các bạn có thể bật lại là Aristotle và Plato sống ở Hy-Lạp là xứ Địa Trung Hải vẫn là những nhà triết học vĩ đại. Hay thời kỳ Phục Hưng nước Ý, cũng là 1 xứ Địa Trung Hải. Nhưng mình cảm thấy nhận định này có chút cơ sở chứ không hoàn toàn võ đoán. Có người còn nhận định người sống ở xứ lạnh thì phù hợp cho nghiên cứu (re-search: vì lạnh quá đâu đi ra ngoài nhiều được) còn người sống xứ ấm phù hợp buôn bán và thám hiểm.

2. Mật độ dân số và tương quan phân bố tài nguyên: thường thì xứ đất chật người đông, tài nguyên khan hiếm thì con người sẽ "khôn" và chăm chỉ (industrious) hơn. Nhớ trong Sử ký, Tư Mã Thiên đi một vòng Trung Quốc và mô tả người miền Nam Trung Quốc lười biếng vì sản vật quá phong phú. Điều này đến tận hôm nay vẫn đúng ở miền Tây Nam Bộ VN. Miền Bắc VN nói chung là dân cư đông mà sản vật thì khan hiếm, lại còn mất mùa thất bát nên người ta 'tính xa' hơn so với người Nam Bộ vốn không bao giờ thiếu cái ăn cái mặc. Các nước có nhân lực cao như Ấn Độ hay Trung Quốc cũng có mật độ dân số cao so với các nước khác.

3. Cái này thì có lẽ thấy ngay: selection pool đông thì dễ kiếm ra người giỏi, không chỉ vì bản thân cái số lớn nó nhân với xác suất ra kết quả lớn, mà vì đông thì số tổ hợp các nguồn gene nó cũng lớn hơn, dễ ra người giỏi hơn.

4. Độ dài văn minh: nhìn chung các nước có nền văn minh lâu đời thì dân cư vẫn 'sáng sủa' hơn các nước mới văn minh gần đây. Các bạn có thể bật lại là người Hy Lạp, Ai Cập, Ý, Iraq có nền văn minh lâu đời nhưng bây giờ cũng chẳng hơn gì người xung quanh. Thực ra những người giỏi của thời kỳ Hy-La sau này người ta đã tản ra khắp châu Âu chứ không còn ở lại Hy Lạp hay Ý nữa nên cư dân của các nước này không phản ánh đúng cư dân cổ cách đây mấy nghìn năm nữa. Nếu nói về người giỏi phải nói đến người Do Thái, bởi họ duy trì được văn hoá và nguồn gene liên tục từ thời Ai Cập đến giờ.

5. Mức độ dân chủ hiện tại (tương đương với tính chuyên nghiệp trong chính trị, khoa học và kinh tế): cái này mình không đi sâu, nhưng kể ra câu chuyện này để các bạn thấy sự 'tương đồng' giữa VN và một nước được coi là khá hơn VN nhiều về kinh tế. Đó là Indonesia. Ở trường mình đang học có 2 ông Indo năm nay trên 40, vẫn đi học Ts bằng học bổng nhà nước. Nghe bảo 2 ông này báo ở Indo xếp cả mấy chồng không hết. Nhưng sang bên này mãi đến năm cuối mới có 1 bài duy nhất. Và bọn nó bảo tao đi học cho vui, chủ yếu lấy bằng Ts về để lên GS (sound all too familiar!)