Những khó khăn với PhD CS có undergraduate background từ VN

**kitte** · #1 (**permalink**) 06-18-2009

Thực ra, bài viết này mình định viết từ khá lâu rồi, nhưng giờ mới có hứng thú để viết. Chuyện khó khăn này chủ yếu mình lấy từ kinh nghiệm cá nhân, có thể nó chỉ đúng với trường hợp riêng mình, nhưng cứ tạm liệt kê ra đây để các bạn đi sau nếu có gặp phải. Nếu có gì thiếu sót các bạn khác cứ bổ sung thêm.

Không phải là mình muốn đổ lỗi hoàn toàn cho giáo dục VN, nhưng quả thực là ở VN mình cũng thấy so với các bạn khác mình không đến nỗi nào, nhưng trong năm đầu khi mới sang đây mình có cảm giác bị tụt lùi hẳn so với các bạn xung quanh. Ngay cả khi so sánh với các bạn VN nhưng học under ở nước ngoài mình cũng cảm thấy bị thua thiệt hoàn toàn. Vì thế ở bài viết này mình muốn chỉ ra những bất lợi của các sinh viên học under ở VN, cụ thể là ngành CS. Với các ngành khác còn điểm gì thì mọi người cứ bổ xung thêm nhé.

- Ngôn ngữ kém: cái này hầu hết các sinh viên VN đều thế, nhất là các bạn ở học về science và engineering không có thời gian đầu tư vào English một cách bài bản, có chăng chỉ là kiểu học để đối phó với standardized tests như TOEFL và GRE.

- Background không tốt: với các bạn học math hay vật lý lý thuyết gì đó thì có thể học under ở VN cũng có thể cung cấp một background tốt được, chứ đối với ngành CS thì hoàn toàn không đáng gì. Những kiến thức mình học ở VN, cụ thể là từ khoa CNTT của trường BKHN, là những kiến thức kiểu lý thuyết nửa vời. Tức là nó vừa xa rời thực tế hoàn toàn, phần lý thuyết lại không đầy đủ. Ví dụ như về môn database thì cái mình được học ở VN toàn là mấy cái relation algebra vô bổ, đến kiến trúc của một cái DBMS như thế nào cũng không rõ, không biết các join, selection operators nó được implemented trong thực tế như thế. Đến khi sang đây học về Database ở Wisconsin mới có cảm giác như học một môn mới hoàn toàn. Ở VN một kỳ học quá nhiều môn (có kỳ tớ học đến 9 môn) mà chẳng có môn học nào đến nơi, đến chốn cả.

- Kinh nghiệm nghiên cứu không có: nói chung các ngành khác không nói chứ ngành CS thì ở VN chẳng có nghiên cứu mấy, nhất là lại cho sinh viên under. Hồi ở nhà mình cũng nghịch mấy trò SVNC khoa học rồi cũng được giải thưởng này nọ, nhưng những thứ đó chả có giúp ích gì nhiều khi bước sang môi trường nghiên cứu ở bên đây.

- Tác phong làm việc kém chuyên nghiệp: hay có thói quen kiểu làm việc một cách nửa vời, không đến nơi, đến chốn.

- Tư duy vòng vèo, không đi trực tiếp đến vấn đề luôn (nói chung là hầu hết các sinh viên châu Á mới sang đều như vậy)

- Writing kém: ở đây mình không chỉ muốn nói đến việc viết bằng TA, mà ngay cả viết bằng TV cũng không ổn. Cái chính của writing là khả năng tổ chức bài viết, các báo cáo khoa học, diễn đạt các ý tưởng cho ngắn gọn, lô gic. Tất cả các điều này ở học ĐH ở VN không có ai dạy cả.

- Không quen làm việc trong Linux, lập trình C trong Linux và dùng một số script languages như Perl, Python,.. Cái này chỉ là minor thing thôi vì chỉ cần đầu tư một chút thời gian là học được. Nhưng cũng nhận thấy là sinh viên CNTT VN chủ yếu quen với Windows và lập trình trên các IDE đồ họa cấp cao kiểu Dotnet với Visual Studio (toàn ăn cắp bản quyển [

]).

~~Whitebear.~~ · #2 (**permalink**) 06-19-2009

Theo tôi đuợc biết, thông thuờng thì một SV VN trung bình chỉ học khoảng 1 tháng truớc khi thi, vị chi mỗi semester chỉ học khoảng 2 tháng.
Do đó một năm chỉ học 4 tháng. Hệ quả, bất cứ một SV VN nào cũng có thể tốt nghiệp đại học trong vòng 1 năm 4 tháng.
Vậy tại sao các bác CS lại cứ đi kêu gào, ở VN thì bla bla là thế nào? For what reason?

**kitte** · #3 (**permalink**) 06-19-2009

	Trích:	Whitebear
	Theo tôi đuợc biết, thông thuờng thì một SV VN trung bình chỉ học khoảng 1 tháng truớc khi thi, vị chi mỗi semester chỉ học khoảng 2 tháng. Do đó một năm chỉ học 4 tháng. Hệ quả, bất cứ một SV VN nào cũng có thể tốt nghiệp đại học trong vòng 1 năm 4 tháng. Vậy tại sao các bác CS lại cứ đi kêu gào, ở VN thì bla bla là thế nào? For what reason?

Vấn đề là ở chỗ ngành math như bọn bác nhiều lúc chỉ cần mọt quyển sách, mấy tờ giấy trắng với cái bút chì là có thể tự luyện công được rồi, còn ngành CS thì đếch làm như thế được.

Biết là ở VN cái gì cũng kém rồi, nhưng mà em nghĩ khoảng cách của math so với bên ngoài còn đỡ hơn ngành CS, ngành mà ở VN chúng nó gọi một cách hoa mỹ là IT với CNTT, nhiều. CS ở VN không đào tạo đủ background cho sinh viên được.

**microlife** · #4 (**permalink**) 06-19-2009

	Trích:	kitte
	- Ngôn ngữ kém: cái này hầu hết các sinh viên VN đều thế, nhất là các bạn ở học về science và engineering không có thời gian đầu tư vào English một cách bài bản, có chăng chỉ là kiểu học để đối phó với standardized tests như TOEFL và GRE.

Cái này em đồng ý với bác, theo em việc dậy ngoại ngữ ở VN rất chán. Giáo viên chán, môi trường học không có. Sinh viên kém cũng phải. Bác nào muốn đi học thì đều phải đầu tư tiền bạc để học, khoản này không hề nhỏ.

	Trích:	kitte
	- Background không tốt: với các bạn học math hay vật lý lý thuyết gì đó thì có thể học under ở VN cũng có thể cung cấp một background tốt được, chứ đối với ngành CS thì hoàn toàn không đáng gì. Những kiến thức mình học ở VN, cụ thể là từ khoa CNTT của trường BKHN, là những kiến thức kiểu lý thuyết nửa vời. Tức là nó vừa xa rời thực tế hoàn toàn, phần lý thuyết lại không đầy đủ. Ví dụ như về môn database thì cái mình được học ở VN toàn là mấy cái relation algebra vô bổ, đến kiến trúc của một cái DBMS như thế nào cũng không rõ, không biết các join, selection operators nó được implemented trong thực tế như thế. Đến khi sang đây học về Database ở Wisconsin mới có cảm giác như học một môn mới hoàn toàn. Ở VN một kỳ học quá nhiều môn (có kỳ tớ học đến 9 môn) mà chẳng có môn học nào đến nơi, đến chốn cả.

Chắc bác lọt vào trường top, mà theo lý thuyết bác qua mẽo học cao học thì nó phải khác rồi. Nhưng nói chung em cũng đồng ý với bác là đào tạo CNTT ở BKHN hơi chán

	Trích:	kitte
	- Kinh nghiệm nghiên cứu không có: nói chung các ngành khác không nói chứ ngành CS thì ở VN chẳng có nghiên cứu mấy, nhất là lại cho sinh viên under. Hồi ở nhà mình cũng nghịch mấy trò SVNC khoa học rồi cũng được giải thưởng này nọ, nhưng những thứ đó chả có giúp ích gì nhiều khi bước sang môi trường nghiên cứu ở bên đây.

Ơ thế bác không học bác Uy hay CSDL của .. tự dưng quên mất. Được đọc paper rồi trình bầy còn gì

	Trích:	kitte
	- Không quen làm việc trong Linux, lập trình C trong Linux và dùng một số script languages như Perl, Python,.. Cái này chỉ là minor thing thôi vì chỉ cần đầu tư một chút thời gian là học được. Nhưng cũng nhận thấy là sinh viên CNTT VN chủ yếu quen với Windows và lập trình trên các IDE đồ họa cấp cao kiểu Dotnet với Visual Studio (toàn ăn cắp bản quyển []).

Cũng đúng thôi. BK đào tạo kỹ sư. mấy cái bác nói dành cho dân nghiên cứu là chính. Em cũng có dạo vỡ mặt với makefile, emacs, latex. Giờ mới gọi là biết tàm tạm

**kitte** · #5 (**permalink**) 06-19-2009

Ừ, nói chung là tớ chỉ nói về trường hợp riêng của mình thôi, mọi người có các thông tin, quan điểm khác cứ update ở đây.

Với lại tớ xin đính chính lại cái tớ so sánh là so sánh giữa under CS ở VN với under CS ở nước ngoài, nhất là ở Mỹ. Chứ nếu so sánh under VN với grad ở đây thì quá là không công bằng rồi. Như môn Database tớ đề cập là undergrad database course, không phải là grad level course.

POST · #6 (**permalink**) 06-20-2009

Hiện nay em hay vô trang của MIT để đọc thêm mấy cái Free Online Course Materials của nó để củng cố thêm kiến thức nền? Bác có thể gợi ý thêm 1 số trang tài liệu khác để đọc không ah.

**cooperative** · #7 (**permalink**) 06-20-2009

	Trích:	POST
	Hiện nay em hay vô trang của MIT để đọc thêm mấy cái Free Online Course Materials của nó để củng cố thêm kiến thức nền? Bác có thể gợi ý thêm 1 số trang tài liệu khác để đọc không ah.

Bạn nên nói rõ là bạn đang học course gì thì mọi người mới recommend được.

POST · #8 (**permalink**) 06-20-2009

Vâng, xin lỗi em không nói rõ ý, em muốn hỏi về Undergrad Courses ở Mỹ thì tham khảo thêm ở đâu ah. Em muốn chuẩn bị kiến thức cho GRE Subj.

Grad course so với Undergrad course có khác nhau nhiều không ah? Em lấy ví dụ cụ thể môn Database mà bác kitte đề cập bên trên.

**kitte** · #9 (**permalink**) 06-20-2009

GRE subject thì theo mình bạn nên kiếm các tài liệu cho ôn thi GRE subject mà làm, chứ đọc các courses mà không có người dạy nói chung cũng khó nắm bắt được nhiều mà lại lan man, không hiệu quả.

Undercourse thì học về background cơ bản thôi, để cho sv ra trường có thể đi làm được. Nói chung các môn học cũng gần như VN nhưng có điều nó được dạy sâu hơn, gần thực tế hơn và yêu cầu đòi hỏi cho môn học cũng cao hơn.

Còn Grad Courses thì học ở mức độ nâng cao, chủ yếu về các hướng nghiên cứu đã diễn ra với từng ngành hẹp một. Tất nhiên mức độ khó và những yêu cầu, đòi hỏi cho các grad courses là cao hơn của undergrad rất nhiều. Một trong nhữngđiểm khác biệt lớn là grad course thường rất hiếm khi có textbook (nếu có, thì nó cũng ko đóng vai trò chủ đạo như textbooks cho under courses) mà tài liệu chủ yếu là reading list (list các paper quan trong trong ngành). Ví dụ như môn Advance OS mình học kỳ trước có những paper từ thời sơ khai của ngành CS đến những paper vừa được published năm trước.

Pisces · #10 (**permalink**) 06-21-2009

Tôi thì nghĩ lý do đơn giản là vì thầy ở khoa CNTT trước đây (nhìn chung) kém.

Các thầy khoa Toán, Lý... của ĐHKHTN, hoặc các thầy ở những khoa gạo cội của BK được đào tạo bài bản, trình độ tốt, khoa lại có truyền thống, nên giỏi hơn, tiếng nói lớn hơn, từ đó nghiên cứu tốt hơn, hợp tác quốc tế tốt hơn, nên SV cũng dc nhờ nhiều hơn.

Khoa CNTT mới thành lập sau này, đội ngũ GV linh tinh, ô hợp, lấy từ nhiều nơi, nhiều ngành, mỗi nơi, mỗi ngành vài người, những người đó cũng chả giỏi, người chuyên về CS chả có mấy, người thì Toán, người thì ĐT-VT... toàn kiểu đá ngang, tay trái. Người giỏi về đúng lĩnh vực CS ko có mấy, GS đầu ngành cũng chẳng có mấy. Có BM còn chỉ có 1 PGS, ko hề có TS, thế thì làm thế nào? Nói thêm là nhìn danh sách các GS trên Viện CNTT, hầu hết ngày xưa được đào tạo về Toán, sau nhảy sang CNTT, nên mấy cái ông ấy làm cũng loanh quanh mấy cái lý thuyết Toán.

Gần đây các TS được đào tạo từ nước ngoài đúng về CS về nhiều hơn, hy vọng khởi sắc hơn. Nghe nói bây giờ cả khoa đã có dc hơn 30 TS rồi, trong đó khoảng 20 người mới về sau này thì phải.

	Trích:	kitte
	Biết là ở VN cái gì cũng kém rồi, nhưng mà em nghĩ khoảng cách của math so với bên ngoài còn đỡ hơn ngành CS, ngành mà ở VN chúng nó gọi một cách hoa mỹ là IT với CNTT, nhiều. CS ở VN không đào tạo đủ background cho sinh viên được.