Anh nói sẽ về thăm ngôi trường cũ
Em gái yêu thương ngày ấy đâu rồi
Hỏi lá cành me rung rinh chiều gió
Hỏi nắng xôn xao ngày đã qua chiều
Với tôi, Trường có nhiều ý nghĩa hơn là một ngôi trường nhiều lắm.
Ừ. Là gia đình. Rồi là thầy cô, bạn bè. Rồi sau đấy là đồng nghiệp. Thế giới xung quanh tôi bao nhiêu năm qua, là Trường.
Chỉ một khuôn viên nhỏ. Nhỏ đến mức mà giờ có nhắm mắt lại tôi cũng có thể nhớ như in từng góc giảng đường, từng bậc cầu thang với những tay vịn trầy xước... những bàn ghế, những mảng tường chép đầy thơ... Phượng đỏ rực mà lòng người thì nôn nao ngập ngừng quá... Nhớ đến mỗi ngóc nghách của cái thư viện nồng mùi sách vở và mùi mồ hôi mỗi mùa thi. Bao nhiêu con người đã xây ước mơ của mình từ đấy... Và bao nhiêu ước mơ đã vỡ vụn hoặc nhẹ nhàng tan biến ngay sau ngày tốt nghiệp. Chẳng biết nữa. Cuộc sống có thể mỉm cười với người này và cay nghiệt hơn với kẻ khác. Nhưng trong tôi, may mắn sao, vẫn nguyên vẹn những nụ cười hồn nhiên và vẻ trong sáng của lũ bạn ngày xưa. 4 năm ĐH là 4 năm hạnh phúc nhất. Có tất cả. Cả những mơ mộng hão huyền và cả những phút giây điên rồ nhất. Nhớ nhiều lắm. Và dù bao nhiêu năm tháng đi qua, vẫn giữ thật chặt những ký ức ấy trong ngực mình. Để đừng bao giờ, đừng bao giờ nhạt phai đi mất...
Nhiều người bạn của tôi từng nói đùa rằng, cả đời tôi rồi sẽ không rời khỏi cái Trường này – thì nhà ở đây, học ở đây, rồi làm việc ở đây, có lẽ yêu và lấy chồng cũng ở đây nốt! Lúc ấy chỉ cười - ừ chắc thế rồi, mà tớ cũng thích thế! Mỗi lần đi xa một chút vẫn thấy lòng mình rất yên ả. Vì tôi biết rằng, xa thế nào đi nữa, chỉ cần mình muốn, là mình có thể ngay lập tức trở về rồi. Chỉ cần mình thấy nhớ - là mình có thể chạy ngay về, chạy ngay. Không gì có thể cản mình lại. Tôi vẫn tự mãn là kẻ có thể làm bất cứ điều gì theo ý mình. Chỉ cần tôi muốn, thì nhất định tôi sẽ.
Nhưng chưa bao giờ tôi nghĩ sẽ xa Trường đến thế này. Và chưa bao giờ tôi cảm nhận sự bất lực của mình rõ rệt đến thế này. Ngày xưa. Mỗi lúc đi xa, nếu tôi thấy buồn hoặc thất vọng, tôi có thể ngay lập tức trở về. Ở đấy, không ai có thể khiến tôi buồn, không ai có thể làm tôi thất vọng. Tôi tìm thấy sự bình an và tôi tiếp thêm dũng khí của mình ở đấy. Còn bây giờ. Không thể nào được nữa rồi. Dù tôi muốn thế nào đi nữa. Nhiều khi tưởng đến phát điên. Nhưng tôi đã không điên. Bởi vậy. Tôi đang học cách chấp nhận. Mà cũng không hẳn. Tôi không bao giờ chấp nhận thì đúng hơn. Chỉ là... chỉ là học cách sống dũng cảm hơn. Và giờ đây. Nếu buồn hay thất vọng. Tôi vẫn nhớ về Trường như một ngọn lửa ấm áp – ngọn lửa ấy dịu dàng lan tỏa trong trái tim tôi. Sự bình an và dũng khí ngày xa xưa lại đến - từ những phút giây như thế...
Bởi tôi biết mình sẽ trở về.
PS: First post tặng cho đồng chí anh đấy, có thể đồng chí anh sẽ thêm cảm tình với trường của mình hơn chăng
Và bao nhiêu ước mơ đã vỡ vụn hoặc nhẹ nhàng tan biến ngay sau ngày tốt nghiệp. Chẳng biết nữa. Cuộc sống có thể mỉm cười với người này và cay nghiệt hơn với kẻ khác. Nhưng trong tôi, may mắn sao, vẫn nguyên vẹn những nụ cười hồn nhiên và vẻ trong sáng của lũ bạn ngày xưa.
Em thật may mắn nhưng cũng phải nói là may mắn thường đến với những ai luôn cố gắng. Em khá giống một số người trên này và khá khác với anh. Chắc vậy nên em luôn giữ được những ký ức đẹp và không hiểu tại sao người như anh "không cảm tình" với trường bằng em được. Thực ra thì ngôi trường ấy gắn với anh cũng rất nhiều, anh đã chứng kiến nó qua bao nhiêu thăng trầm từ khi thơ ấu cho đến khi trưởng thành ...
Tuy nhiên, cái mà anh không cảm tình thực sự không phải ngôi trường mà là những thứ, những con người, những cách nghĩ làm cho trường bớt đẹp, bớt thơ đi thôi. Còn anh vẫn nhớ trường đẹp thế nào khi hàng ngày ngắm nhìn từ trên cao ra phía sân chính với từng tán cây rợp bóng hoa vàng và những tốp nữ sinh "khoa Văn mình" áo dài tung tăng dưới nắng .
...
Trích:
Anh nói sẽ về thăm ngôi trường cũ
Em gái yêu thương ngày ấy đâu rồi
...
Mấy câu thơ này hay thật nhưng đọc xong lại nhớ đến bài Trường huyện của Nguyễn Bính cùng một chuyện khá lý thú liên quan đến bài này và trường SP. Có một lần khi xem VTV2, chuyên mục bình thơ hay đại loại vậy do em Hồng Minh, hoa khôi khoa Văn dẫn CT. Khi đó nhắc đến bài Trường huyện, em ấy phỏng vấn một giáo sư khá trẻ lại có tên tuổi trong chuyên ngành Văn học Việt Nam của "khoa mình". Khi được yêu cầu đọc bài thơ, giáo sư tuyên bố khá hùng hồn, đây là bài thơ kinh điển mà thế hệ chúng tôi ai cũng thuộc lòng rồi sau đó hết sức bình tĩnh rút từ trong túi áo ra một tờ giấy để đọc từ đầu đến cuối .
Nói về cái sự tích trên, anh lại liên tưởng đến câu nói dân gian, chả hiểu xuất phát từ đâu:
Trích:
Người Mỹ sợ người Nhật vì người Nhật không nói mà làm
Người Nhật sợ người Trung Quốc vì người Trung Quốc đã nói là làm
Thế nhưng người Trung Quốc lại sợ người Việt vì người Việt nói một đằng làm một nẻo.
Biến thể của các đoạn tổng kết trên thì nhiều, một trong số đó là [Only registered and activated users can see links. ].
Bài thơ rất hay, mộc mạc nhưng chân tình sâu đậm lại không quá dài nên nếu thực sự thích và ngấm thì chắc không khó để đọc mà không cần "phao cứu sinh" [8D]. Nhân chuyện tản mạn, trích ra đây cho mọi người cùng thưởng thức:
Trường Huyện - Nguyễn Bính
Học trò trường huyện ngày năm ấy
Anh tuổi bằng em lớp tuổi thơ
Những buổi học về không có nón
Đội đầu chung một lá sen tơ
Lá sen vương phấn hương sen ngát
Ấp ủ hai ta chút nhụy hờ
Lũ bướm tuởng hoa cài mái tóc
Theo về tận cửa mới tan mơ.
Em đi phố huyện tiêu điều quá
Trường huyện giờ xây kiểu khác rồi
Mà đến hôm nay anh mới biết
Tình ta như chuyện bướm xưa thôi.
----------
PS: Xin lỗi mọi người vì chuyện tản mạn kỳ này có phần personal một chút.
__________________ Stay hungry, never foolish - Hãy cứ khát khao, nhưng chớ dại khờ
Sương muối gió may rầu rĩ lắm
Còn vài hôm nữa hết mùa đông
(N.B.)
Eo, anh kể chuyện này bôi bác khoa Văn nhé []
Thì đúng là trường có nhiều cái dở. Dở nhất phải nói đến là SV đứa nào tốt nghiệp xong cũng thường xuyên hoặc thỉnh thoảng thườn thượt da diết tiếc. Tiếc cho cái dại chuột chạy cùng sào... Lớp em bỏ nghề chắc đến nửa. Những đứa ở lại trong ngành và những đứa vì thất nghiệp nên phẫn chí học tiếp lên ThS, TS thì luôn ở tâm trạng u uất, bí bách, cùng cực của giáo Thứ trong Sống mòn. Kể ra trên đời ai chả lo vì tiền, nhưng khổ vì tiền như nghề giáo thì đúng là giang hồ vô địch hehe. Nên giờ chúng nó khôn, cũng chả đâm đầu vào nữa. Đợt vừa rồi phòng em chấm thi trắc nghiệm ĐH, chấm (thuê) cho trường TM ròng rã 8 ngày mới xong, đến trường SP mình thì non 3 ngày là hết. Cứ đà này, mấy năm nữa, các thầy SP nhàn cực, chả phải dạy dỗ gì mấy, tha hồ nghiên cứu khoa học hehe.
Ngoài cái chán trên thì còn ối cái nữa. Nhưng cơ quan NN thì được như trường mình đã là quá tốt, các bậc tiền bối gan ruột bảo em thế. Vả chăng, đã yêu thì yêu cho trót. Tình yêu sẽ sống dai nếu lý tưởng hóa nó lên một tí. Em là em cứ nghĩ đến thầy cô, bạn bè, gia đình, đồng nghiệp (nghe hơi sến tẹo nhưng mà thật) ở đấy để mà yêu. Với lại, đi các nơi thấy cơ sở vật chất trường mình tuềnh toàng cóc có gì thật, lại càng thương thương thế nào ý.
Này, nhưng thú thật với anh là em cũng không thuộc bài thơ Trường huyện của Nguyễn Bính đâu Trước ở khoa học về Nguyễn Bính thế nào lại thuộc toàn thơ thất tình, điển hình như vài câu trong bài Xuân tha hương. Đọc phải bài này vào đêm giao thừa thì thể nào cũng rỏ được vài giọt nước mắt []
Xuân tha hương
Nguyễn Bính
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng
Ôi, chị một em, em một chị
Trời làm xa cách mấy con sông
Em đi trăng gió đời sương gió
Chị ở vuông tròn phận lãnh cung
Chén rượu tha hương, trời : đắng lắm
Trăm hờn nghìn giận một mùa đông
Chiều nay ngồi ngắm hoàng hôn xuống
Nhớ chị làm sao, nhớ lạ lùng...
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng
Vườn ai thấp thoáng hoa đào nở
Chị vẫn môi son vẫn má hồng?
Áo rét ai đen mà ngóng đợi
Còn vài hôm nữa hết mùa đông!
Cột nhà hàng xóm lên câu đối
Em đọc tương tư giữa giấy hồng
Gạo nếp nơi đây sao trắng quá
Mỗi ngày phiên chợ lại thêm đông
Thiên hạ đua nhau mà sắm Tết
Một mình em vẫn cứ tay không
Vườn nhà Tết đến hoa còn nở
Chị gửi cho em một cánh hồng
Tha hương chẳng gặp người tri kỷ
Một cánh hoa tươi đủ ấm lòng
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng...
Chao ơi, Tết đến em không được
Trông thấy quê hương thật não nùng
Ai bảo mắc duyên vào bút mực
Sòng đời mang lấy số long đong
Người ta đi kiếm giàu sang cả
Mình chỉ mơ hoài chuyện viễn vông
Em biết giàu sang đâu đến lượt
Nợ đời nặng quá gỡ sao xong?
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng
Tết này, ô thế mà vui chán
Nhưng một mình em uống rượu nồng
Rượu cay nhớ chị hồi con gái
Thương chị từ khi chị lấy chồng
Cố nhân chẳng biết làm sao ấy
Rặt những tin đồn chuyện bướm ong
Thôi, em chẳng dám đa mang nữa
Chẳng buộc vào chân sợi chỉ hồng
Nàng bèo bọt quá, em lăn lóc
Chấp nối nhau hoài cũng uổng công!
(Một trăm con gái đời nay ấy
Đừng nói ân tình với thủy chung!)
Người ấy xuân già chê gối lẻ
Nên càng nôn nả chuyện sang sông
Đò ngang bến dọc tha hồ đấy
Quý hoá gì đâu một chữ đồng!
Vâng, em trẻ dại, em đâu dám
Thôi, để người ta được kén chồng
Thiếu nữ hoài xuân mơ cát sĩ
Chịu làm sao được những đêm đông
Khốn nạn, tưởng yêu thì khó chứ
Không yêu thì thực dễ như không!
Chị ơi, Tết đến em mua rượu
Em uống cho say đến não lòng
Uống say cười vỡ ba gian gác
Ném cái chung tình xuống đáy sông
Thiên hạ "chi nghinh Nam Bắc điểu"
Tình đời "Diệp tống lãng lai phong"
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một chút lòng
Sương muối gió may rầu rĩ lắm
Còn vài hôm nữa hết mùa đông
Xuân đến cho em thêm một tuổi
Thế nào em cũng phải thành công
Em không khóc nữa, không buồn nữa
Đây một bài thơ hận cuối cùng
Không than chắc hẳn hồn tươi lại
Không khóc tha hồ đôi mắt trong
Chị ơi, Em Cưới Mùa Xuân nhé?
Đốt pháo cho thơm với rượu hồng
Xa nhà xa chị tuy buồn thật
Cũng cố vui ngang gái được chồng
Em sẽ uống say hơn mọi bận
Cho hồn về tận xứ Hà Đông
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng
Với lá thư này là tất cả
Những lời tâm sự một đêm đông
Thôn gà eo óc ngoài xa vắng
Trời đất tàn canh tối mịt mùng
Đêm nay em thức thi cùng nến
Ai biết tình em với núi sông
Mấy sông mấy núi mà xa được
Lòng chị em ta vẫn một lòng
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng
Cầu mong cho chị vui như Tết
Tóc chị bền xanh, má chị hồng
Trong mùa nắng mới sầu không đến
Giữa hội hoa tươi ấm lại lòng
Chắc chị đời nào quên nhắc nhở:
- Xa nhà, rượu uống có say không?
Những ngày này chiều xuống chậm mà mặt trời thức dậy sớm quá. Nhìn ra trời đã xanh màu khói thuốc.
Nhớ cái lần ngồi bên bạn của tớ trên chiếc ghế đá quen thuộc một tối thứ sáu, ký túc xá vắng hoe, chỉ có tiếng gió gọi về những kỷ niệm nơi nào xa xôi lắm. Nơi xa xôi của ba năm về trước. Ghế đá có ba người. Ký túc xá cũng vắng hoe như thế. Vài tiếng ghi ta rời rạc trong đêm. Chẳng thể nào nhớ nổi ba đứa đã nói những gì. Cô bạn hôm ấy, giờ vẫn như xưa, “Chẳng thay đổi chút nào cả” – bạn nói với tớ như vậy khi cả ba lại gặp nhau giữa sân trường lạ quen vui buồn lẫn lộn. Nhưng tớ tự biết, tớ đã không còn là tớ của ngày xưa nữa rồi. Hình như chỉ nông nổi là ở lại. Ở lại mãi. Để bạn sẽ có thể nhận ra tớ, thêm một lần. Mười năm. Hai mươi năm. Ba mươi năm nữa. Phượng vĩ vẫn sẽ cháy đỏ giữa những vòm xanh li ti nắng ngoài kia khung cửa sổ. Bằng lăng vẫn sẽ tím sẫm cả một góc giảng đường. Cây hoa vàng trước cổng khoa vẫn sẽ rủ từng chùm mềm mại đẹp rực rỡ. Những bậc cầu thang vẫn sẽ hun hút buồn như thế... Chỉ có tớ, bạn và bạn bè của chúng ta, tóc dài ấy sẽ không còn xanh nữa. Tâm hồn chúng ta cũng thế, sẽ già đi, cằn cỗi. Khi ấy, liệu tớ đã hết nông nổi? Còn bạn, đã hết mải mê? Bạn của tớ lang thang như một ngọn gió. Ai có thể nào giữ gió trong tay. Không có ai giữ bạn của tớ ở lại…
Nhớ mỗi sáng sớm, khi tớ trên đường đến chỗ làm, và mỗi buổi chiều, khi tớ từ đấy trở về nhà, theo một thói quen, cái thói quen của gần một ngàn sáu trăm ngày, tớ đã luôn dừng lại. Ngẩn ngơ ngước nhìn lên. Trời xanh biếc. Những vòm cây xanh ngắt. Hình như đến cả nắng cũng xanh như thế. Và nó - ô cửa nhỏ màu nâu lạc lõng nơi tầng ba giảng đường. Ô cửa sổ nằm đấy, chênh vênh, sờn cũ, như vài nét nguệch ngoạc trong một bức sơn dầu dở dang. Dù cho bao năm tháng qua đi, những tiếng cười vẫn trong veo mười tám tuổi. Có đôi mắt mười tám nâu sẫm áo dài lấm lem bụi phấn ngày hội giảng. Và mười ngón tay xanh xao sơmi trắng mỏng manh một chiều gió mùa về trời trở rét… Cùng với thời gian, ký ức dần trở nên nhạt nhòa, nhưng chưa bao giờ tan biến đi mất.
Nó vẫn nằm đâu đấy cùng bao nhiêu bề bộn, lo toan của cuộc đời này. Như đóa tường vi ngày ấy, vẫn im lặng giữa những trang thơ cũ…
__________________ Fate leads my life, I own my spirit
'… Có một thời, chúng tôi sống hoang dại như cây cỏ’
Tặng khoa Văn của tôi
Chiều nay trên blog, cô bạn viết ‘… Có một thời, chúng tôi sống hoang dại như cây cỏ’.
Cắn môi muốn bật máu. Kỷ niệm bỗng ở đâu dồn về, nghẹn ứ. Mắt cay xè. Mà không khóc. Nước mắt giờ đây đã thành một điều gì xa xỉ quá. Không còn hào phóng như cái thời khóc chẳng cần lý do. Một câu thơ đủ làm nức nở những đêm dài…
Blog của dân Văn… Những nỗi buồn triền miên như hàng thế kỷ. Là đổ vỡ của niềm tin. Là mất giá của sự chân thành. Là khi những lãng mạn cuối cùng còn lại trên thế gian cũng chết dần trước bao nhiêu cay độc của thực tại. Thơ Lưu Quang Vũ đọc sao mà đắng ngắt:
Trang sách tình yêu có ngôi sao lên
Không giống với cuộc đời thô bạo
Vì ta lầm đường hay vì trời nổi bão
Thương bạn bè ngơ ngác ngóng tin nhau…
Bi kịch chỉ xuất hiện vào lúc người ta nhận thức được nó. Và chúng ta, trong suốt bao nhiêu năm trên ghế giảng đường, cho đến ngày tốt nghiệp. Chúng ta có gì, ngoài sự tôn thờ những vẻ đẹp của cuộc sống và niềm tin tha thiết vào những tốt đẹp trong con người.
Vậy mà không phải thế, đúng không bạn của tớ?
Giờ thì cái nhìn về con người và cuộc sống của chúng ta đã khác xưa nhiều lắm… Lạnh lùng, bình thản hơn khi đối diện với những tổn thương và mất mát. Cứng rắn, quyết liệt hơn khi đương đầu với những thử thách của cơm áo gạo tiền. Lớn lên rồi, ai chẳng vậy.
Nhưng không phải thế, đúng không bạn của tớ?
Vẫn như khi còn đi học. Tớ vẫn thích những tác phẩm hiện thực hơn là lãng mạn. Và khi đọc thơ thì vẫn nhớ những câu buồn nhiều hơn. Vì chúng làm cho trái tim tớ đập chậm hơn, để tớ cảm nhận được những nỗi đau đang lớn dần lên trong mình. Và để tớ biết rằng, tớ vẫn còn là mình, biết yêu thương và xa xót…
Đấy, tớ vẫn yêu cuộc sống này. Dù con người có thể cư xử với nhau tồi hơn nữa. Dù bây giờ, tớ ít cười hơn và nước mắt thì chẳng còn có thể rơi nhiều như ngày xưa.
Ôi ngày xưa... Thời của phượng vĩ cháy ngoài khung cửa sổ giảng đường. Thời của những thằng bạn thi sĩ thất tình ngồi ôm đàn và hát. Giọng vút lên trong đêm… Những nỗi buồn trong vắt như sương khuya. Thành ghế đá ướt đầm. Hương hoa sữa đắm đuối… Gió mê mải, nồng nàn.
Ngày xưa… Có một thời, chúng tôi sống hoang dại như cây cỏ.
__________________ Fate leads my life, I own my spirit
Trường xưa 
